Ο νέος νόμος 5221/2025 εισάγει ουσιαστικές τροποποιήσεις στο καθεστώς των μισθώσεων, καθώς τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Μαΐου 2026 και προβλέπει μια πιο γρήγορη διαδικασία για την επιστροφή του μισθίου μετά τη λήξη της σύμβασης. Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η ρύθμιση αυτή έρχεται να καλύψει ένα πάγιο κενό, επιδιώκοντας παράλληλα να διασφαλίσει μια ισορροπία ανάμεσα στα δικαιώματα ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
Η κύρια αλλαγή που εισάγεται αφορά την επέκταση της δυνατότητας έκδοσης διαταγής απόδοσης μισθίου, η οποία πλέον δεν περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις ανεξόφλητων ενοικίων, αλλά εφαρμόζεται και όταν η μίσθωση λήγει, είτε πρόκειται για σύμβαση ορισμένου είτε αορίστου χρόνου. Στο παρελθόν, πολλές από αυτές τις περιπτώσεις οδηγούνταν στη συνήθη δικαστική οδό, με αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις που μπορούσαν να διαρκέσουν μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Με το νέο πλαίσιο, οι ιδιοκτήτες αποκτούν τη δυνατότητα να ανακτούν τη χρήση του ακινήτου τους μέσα σε σαφώς καθορισμένο και συντομότερο χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, προβλέπονται συγκεκριμένες δικλείδες προστασίας για τους ενοικιαστές, ώστε να διαθέτουν επαρκή χρόνο για τη μετεγκατάστασή τους χωρίς αιφνιδιασμούς.
Βασικός άξονας της διαδικασίας είναι η καθιέρωση ενός ελάχιστου χρονικού ορίου περίπου έξι μηνών από την έναρξη των ενεργειών έως την οριστική αποχώρηση του ενοικιαστή σε περιπτώσεις λήξης της μίσθωσης. Ειδικότερα, προβλέπεται τρίμηνη εξώδικη προθεσμία πριν από την έκδοση της σχετικής διαταγής, καθώς και επιπλέον δίμηνη περίοδος για την εκτέλεσή της. Στην πράξη, το συνολικό αυτό διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς δίνει στους ενοικιαστές τον απαραίτητο χρόνο να οργανώσουν την επόμενη κατοικία τους.
Παράλληλα, οι ενοικιαστές διατηρούν το δικαίωμα να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, καταθέτοντας ανακοπή κατά της διαταγής, αλλά και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, εφόσον συντρέχουν λόγοι που δικαιολογούν περαιτέρω παράταση. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διασφαλιστεί ότι η διαδικασία δεν λειτουργεί σε βάρος όσων βρίσκονται σε πραγματική ανάγκη.
Από την πλευρά των ιδιοκτητών, η νέα διαδικασία θεωρείται σημαντική, καθώς περιορίζει τις καθυστερήσεις που προκαλούσε η μέχρι σήμερα δικαστική οδός. Η παραδοσιακή διαδικασία αγωγής στο Πρωτοδικείο παραμένει σε ισχύ, ωστόσο χαρακτηρίζεται από μεγάλους χρόνους εκδίκασης, αναβολές και δυνατότητα άσκησης ένδικων μέσων, που συχνά οδηγούν σε πολυετείς εκκρεμότητες. Η νέα διαδικασία έρχεται να λειτουργήσει παράλληλα, προσφέροντας μια πιο γρήγορη επιλογή σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν νομικές αμφισβητήσεις.
Ωστόσο, η εφαρμογή της νέας ρύθμισης συνοδεύεται και από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για να κινηθεί η διαδικασία, απαιτείται η ύπαρξη έγγραφου μισθωτηρίου ή ηλεκτρονικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ, καθώς και η τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών. Επιπλέον, η διαδικασία ενεργοποιείται μέσω δικηγόρων, ενώ προβλέπεται και η εμπλοκή πιστοποιημένου δικηγόρου, ο οποίος αναλαμβάνει τον έλεγχο του φακέλου και την έκδοση της διαταγής.
Το κόστος της διαδικασίας επιβαρύνει κυρίως τον ιδιοκτήτη, ο οποίος καλείται να καταβάλει αμοιβές για νομικές υπηρεσίες, δικαστικό επιμελητή και παράβολο ύψους 300 ευρώ. Στην πράξη, η δυνατότητα ανάκτησης αυτών των εξόδων από τον ενοικιαστή δεν είναι πάντα δεδομένη, γεγονός που αποτελεί ένα από τα σημεία προβληματισμού.
Από την άλλη πλευρά, για τους ενοικιαστές η διαδικασία προβλέπει συγκεκριμένες εγγυήσεις, όπως η υποχρεωτική προειδοποίηση και τα χρονικά περιθώρια προσαρμογής, χωρίς να απαιτείται δική τους οικονομική επιβάρυνση για την αρχική φάση. Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί να εξισορροπήσει τη σχέση ανάμεσα στα δύο μέρη, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική πίεση παραμένει υψηλή.
Συνολικά, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει πιο σαφείς κανόνες σε μια αγορά που χαρακτηρίζεται από εντάσεις και αβεβαιότητα. Από τη μία πλευρά, επιταχύνει τις διαδικασίες για τους ιδιοκτήτες και ενισχύει την ασφάλεια των συναλλαγών. Από την άλλη, διατηρεί βασικές δικλείδες προστασίας για τους ενοικιαστές, δίνοντας χρόνο και δυνατότητες αντίδρασης.
Το κατά πόσο η νέα ρύθμιση θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη προσφορά κατοικιών, όπως εκτιμούν οι ιδιοκτήτες, ή αν θα δημιουργήσει νέες πιέσεις για τους ενοικιαστές, θα φανεί στην πράξη τους επόμενους μήνες, καθώς θα αρχίσει να εφαρμόζεται σε πραγματικές συνθήκες αγοράς.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
