Η συζήτηση για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης φαίνεται να μετατίθεται για αργότερα, καθώς τα μέχρι στιγμής στοιχεία για την πορεία του προσδόκιμου ζωής δεν δημιουργούν πίεση για άμεσες παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα.
Παρά τις προβλέψεις που είχαν διατυπωθεί τα προηγούμενα χρόνια για σταδιακή προσαρμογή των ορίων συνταξιοδότησης, οι πρώτες εκτιμήσεις των αρμόδιων φορέων δείχνουν ότι η επίδραση της πανδημίας εξακολουθεί να αποτυπώνεται στα δημογραφικά δεδομένα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν οι προϋποθέσεις για ενεργοποίηση αλλαγών από το 2027.
Το μήνυμα αυτό εκπέμπεται ολοένα και πιο καθαρά από κυβερνητικά στελέχη. Η υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννα Ευθυμίου, ξεκαθάρισε πρόσφατα ότι δεν βρίσκεται στον σχεδιασμό της κυβέρνησης καμία αύξηση των ορίων ηλικίας τα επόμενα χρόνια, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Οι παρεμβάσεις εκείνης της περιόδου είχαν ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η πραγματική ηλικία αποχώρησης από την εργασία. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 61,4 έτη το 2010 διαμορφώθηκε στα 62,6 έτη το 2016 και φθάνει πλέον περίπου στα 65,6 έτη το 2026. Πρόκειται ουσιαστικά για μια αύξηση περίπου τριών ετών μέσα σε μία δεκαετία, εξέλιξη που θεωρείται ότι έχει συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος.
Το κλειδί για οποιαδήποτε μελλοντική αλλαγή παραμένει το προσδόκιμο ζωής. Η νομοθεσία προβλέπει ότι από το 2027 και μετά τα όρια ηλικίας θα επανεξετάζονται ανά τριετία με βάση τα δημογραφικά δεδομένα και κυρίως την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής των ασφαλισμένων.
Ωστόσο, οι μέχρι τώρα μετρήσεις δεν δείχνουν θεαματική μεταβολή. Ενώ την περίοδο 2010-2015 το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε περίπου κατά ένα έτος, τα επόμενα χρόνια η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική. Η πανδημία ανέκοψε την ανοδική πορεία και τα στοιχεία που εξετάζονται σήμερα δεν δείχνουν ακόμη επιστροφή στα επίπεδα που θα δικαιολογούσαν αυτόματη αύξηση των ηλικιακών ορίων.
Πέρα από τα δημογραφικά δεδομένα, υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε παρέμβαση το αμέσως επόμενο διάστημα. Το 2027 θεωρείται εκλογική χρονιά και μια απόφαση που θα επηρέαζε άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους θα είχε σημαντικό πολιτικό κόστος.
Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες από αρμόδιες πηγές, η επικρατέστερη εκδοχή είναι η διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος τουλάχιστον έως το τέλος της δεκαετίας. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, όταν θα υπάρχει πιο ολοκληρωμένη εικόνα από τις μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το θέμα έχει κλείσει οριστικά. Αντιθέτως, οι δημογραφικές εξελίξεις εξακολουθούν να προβληματίζουν τόσο την ελληνική πλευρά όσο και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η γήρανση του πληθυσμού, η μείωση των γεννήσεων και η αύξηση του ποσοστού των συνταξιούχων σε σχέση με τον ενεργό πληθυσμό αποτελούν μακροπρόθεσμες προκλήσεις που επηρεάζουν όλα τα ασφαλιστικά συστήματα της Ευρώπης.
Σε πρόσφατες αναλογιστικές προβολές που περιλαμβάνονται και σε σχετικές ευρωπαϊκές εκθέσεις επισημαίνεται ότι η Ελλάδα θα βρεθεί τα επόμενα χρόνια αντιμέτωπη με έντονες δημογραφικές πιέσεις. Εφόσον συνεχιστεί η αύξηση του προσδόκιμου ζωής σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του πληθυσμού εργασιακής ηλικίας, τα όρια συνταξιοδότησης θα επανέλθουν αναπόφευκτα στο τραπέζι.
Οι ίδιες μελέτες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο το όριο ηλικίας για πλήρη συνταξιοδότηση με 40 χρόνια ασφάλισης να κινηθεί σε βάθος χρόνου υψηλότερα από τα σημερινά επίπεδα. Ωστόσο, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν ξεκαθαρίσει ότι ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο οι αλλαγές δεν θα εφαρμοστούν απότομα αλλά σταδιακά, με προσαρμογές λίγων μηνών κάθε χρόνο ώστε να δοθεί χρόνος προσαρμογής στους ασφαλισμένους.
Προς το παρόν, πάντως, τα δεδομένα ευνοούν τη διατήρηση του σημερινού πλαισίου. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν εμφανίζει τη δυναμική που αναμενόταν πριν από μερικά χρόνια, ενώ η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να αποφύγει μια νέα ασφαλιστική συζήτηση σε μια περίοδο όπου η αγορά εργασίας και το δημογραφικό παραμένουν ανοιχτές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
