Σε βάθη όπου το ηλιακό φως δε φτάνει ποτέ, μια διεθνής επιστημονική ομάδα εντόπισε ένα εύρημα που χαρακτηρίστηκε μοναδικό: ένα τεράστιο «νεκροταφείο» φαλαινών στον νοτιοανατολικό Ινδικό Ωκεανό, με εκατοντάδες σκελετούς διασκορπισμένους σε μια υποθαλάσσια ζώνη μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων.

Η ανακάλυψη έγινε στη Ζώνη Ρήγματος Diamantina (Diamantina Fracture Zone), δυτικά της Αυστραλίας, σε βάθη που φτάνουν τα επτά χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature και, όπως σημειώνει το National Geographic, πρόκειται για τη μεγαλύτερη γνωστή συγκέντρωση απολιθωμένων υπολειμμάτων φαλαινών σε βαθύ ωκεάνιο περιβάλλον.

Οι λεγόμενες «πτώσεις φαλαινών» (whale falls) είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα οικολογικά φαινόμενα των ωκεανών. Όταν μια μεγάλη φάλαινα πεθαίνει, βυθίζεται στον πυθμένα και μετατρέπεται σε πηγή ζωής για δεκάδες οργανισμούς που επιβιώνουν σε συνθήκες ακραίας απομόνωσης και έλλειψης θρεπτικών πόρων.

Ωστόσο, αυτό που συνάντησαν οι ερευνητές ξεπερνούσε κάθε προηγούμενο. Κατά τη διάρκεια 32 καταδύσεων με το επανδρωμένο βαθυσκάφος Fendouzhe, καταγράφηκαν 485 σημεία με απολιθωμένα ή σχετικά πρόσφατα υπολείμματα φαλαινών.

Όπως ανέφερε ο επικεφαλής της έρευνας Σιαοτόνγκ Πενγκ από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών, η έκταση, το βάθος και το χρονικό εύρος του φαινομένου ήταν πολύ μεγαλύτερα από οτιδήποτε μπορούσαν να προβλέψουν. Το BBC χαρακτήρισε την ανακάλυψη ως μία από τις πιο εντυπωσιακές πρόσφατες εξερευνήσεις του βαθιού ωκεανού.

Πέντε εκατομμύρια χρόνια στον πυθμένα

Η χημική ανάλυση των οστών έδειξε ότι ορισμένα δείγματα χρονολογούνται έως και πριν από 5,3 εκατομμύρια χρόνια. Σε αντίθεση με άλλες γνωστές περιοχές απολιθωμάτων, όπου η συσσώρευση σταμάτησε σε κάποια γεωλογική περίοδο, εδώ η διαδικασία φαίνεται ότι συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Ανάμεσα στα ευρήματα βρέθηκαν τόσο σύγχρονα είδη όσο και εξαφανισμένα κητώδη. Οι επιστήμονες περιέγραψαν επίσης ένα νέο απολιθωμένο είδος, το Pterocetus diamantinae, που πήρε το όνομά του από την περιοχή της ανακάλυψης.

Νέα ερωτήματα για τον βαθύ ωκεανό

Εξίσου εντυπωσιακή αποδείχθηκε η ζωή που αναπτύχθηκε πάνω στα υπολείμματα. Οι ερευνητές κατέγραψαν δεκάδες οργανισμούς, από μέδουσες και εύθραυστα εχινόδερμα έως σκώληκες που διαβρώνουν τα οστά και δίθυρα μαλάκια που βασίζονται σε συμβιωτικά βακτήρια για να αντλήσουν ενέργεια από τις χημικές ενώσεις που απελευθερώνουν τα πτώματα.

Σύμφωνα με το National Geographic, από τα γενετικά δείγματα που εξετάστηκαν, μόνο ένα ταυτοποιήθηκε με ήδη γνωστό είδος — ένδειξη ότι ένα μεγάλο μέρος αυτής της βιοποικιλότητας ενδέχεται να παραμένει άγνωστο στην επιστήμη.

Το αμερικανικό δίκτυο CBS σημειώνει πως ερευνητές εκτιμούν ότι σε ολόκληρη την περιοχή μπορεί να υπάρχουν εκατομμύρια ακόμη υπολείμματα, ενώ η οργανική ύλη που έχει εγκλωβιστεί στα κουφάρια αντιστοιχεί σε τεράστιες ποσότητες αποθηκευμένου άνθρακα. Η υπόθεση που ενισχύεται είναι ότι τέτοιες «πτώσεις φαλαινών» λειτουργούν ως εξελικτικές γέφυρες για τα απομονωμένα οικοσυστήματα του βαθέως ωκεανού.

Για πολλούς επιστήμονες, η ανακάλυψη θυμίζει τις πρώτες αποστολές που αποκάλυψαν τις υδροθερμικές πηγές τη δεκαετία του 1970 και άλλαξαν ριζικά την κατανόησή μας για τη ζωή στους ωκεανούς, όπως μεταδίδει το πρακτορείο AFP.

Χαρακτηριστικά, ο αμερικανός παλαιοντολόγος Στίβεν Γκόντφρει, μιλώντας στο Nature, παρομοίασε το εύρημα με «το τρέιλερ της πρώτης ταινίας μιας επικής σειράς».

Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις