Ο Σι Τζινπίνγκ επισκέφτηκε τον Κιμ Γιονγκ Ουν στην Πιονγιάνγκ, στην αρχή της εβδομάδας, επτά χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψη κινέζου ηγέτη στη Βόρεια Κορέα. Η συνάντηση είχε όλα τα προβλεπόμενα: κανονιοβολισμούς, λουλούδια, μπαλόνια, γιγαντιαία πορτρέτα τους και ένα έλατο που φύτεψαν μαζί, το οποίο συμβολίζει την «αειθαλή και διαρκώς ανανεούμενη φιλία» τους.
Από τη φιέστα της Πιονγιάνγκ στην «άχρωμη» διπλωματία
Οι εκατέρωθεν ανακοινώσεις δεν είχαν κάτι ζουμερό. Τα κινεζικά μέσα εστίασαν στις περαιτέρω πρακτικές συνεργασίες μεταξύ των δύο χωρών, ενώ τα βορειοκορεατικά στην επιβεβαίωση της «ισότιμης» σχέσης τους και στην «αήττητη» φιλία τους.
Το ναυάγιο του 2019 και το «μπλόφες» του Κιμ στον Τραμπ
Οι δύο «φίλοι» είχαν να βρεθούν υπό τέτοιες συνθήκες επτά χρόνια. Με τον κορονοϊό, οι δύο χώρες κλείστηκαν, απομονώθηκαν και απομακρύνθηκαν. Τώρα όμως είναι ξανά μαζί. Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία αυτά χρόνια.
Το 2019, έγινε μια διεθνής προσπάθεια, για την αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας, με πρωτεργάτη τον Ντόναλντ Τραμπ και με συνοδοιπόρο την Κίνα. Προκειμένου να πιέσει τον Κιμ, ο Τραμπ τον συνάντησε δύο φορές, το 2018 και το 2019. Ο βορειοκορεάτης ηγέτης έδειξε, ή μάλλον προσποιήθηκε ότι έδειξε, θετική διάθεση συνεργασίας, ζητώντας, σε αντάλλαγμα, να αρθούν όλες οι οικονομικές κυρώσεις στη χώρα του. Ζήτησε, όμως, επιπλέον από τις ΗΠΑ, να αποσύρουν την πυρηνική προστασία τους από την περιοχή του, δηλαδή τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία, αίτημα ανεδαφικό.
De facto πυρηνική δύναμη: Οι 60 έτοιμες κεφαλές που άλλαξαν τους κανόνες
Από κει και πέρα, το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας αυξήθηκε κατακόρυφα και αναβαθμίστηκε τεχνολογικά. Το 2022, ο Κιμ πέρασε νόμο, βάσει του οποίου το πυρηνικό πρόγραμμα είναι «μη αναστρέψιμο», δηλαδή πλέον δεν μπορεί να υπάρξει καμία σχετική διαπραγμάτευση.
Σήμερα, υπολογίζεται ότι διαθέτει 50 έως 60 έτοιμες πυρηνικές κεφαλές, ενώ η χώρα έχει στην κατοχή της αρκετό σχάσιμο υλικό (πλουτώνιο και υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο), για να κατασκευάσει έως και 90 όπλα συνολικά.
Πλέον, στις ανακοινώσεις της Κίνας, το κομμάτι που αφορά στα πυρηνικά λείπει. Φαίνεται ότι το Πεκίνο έχει αποδεχτεί τη Βόρεια Κορέα ως de facto πυρηνική δύναμη, ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να δηλώνουν, κάπως χλιαρά, ότι το θέμα της αποπυρηνικοποίησης παραμένει ανοιχτό.
Το «φάντασμα» της Μόσχας: Γιατί η Κίνα φοβάται την επιρροή του Πούτιν
Με τα πυρηνικά εκτός, τι είχε στο μυαλό του ο Σι Τζινπίνγκ, όταν κανόνισε το ταξίδι; «Η επίσκεψη του Σι υπογράμμισε τη βούληση της Κίνας να διατηρήσει την επιρροή της στην Πιονγιάνγκ, σε μια περίοδο που η Βόρεια Κορέα έχει ενισχύσει σημαντικά τους δεσμούς της με τη Ρωσία, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Το Πεκίνο δεν επιθυμεί να δει τη Μόσχα να αποκτά δυσανάλογη επιρροή σε μια χώρα που θεωρεί κρίσιμη για τη δική του ασφάλεια και για την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Ασία», εξηγεί στο Βήμα, ο Κωνσταντίνος Τσιμώνης, επίκουρος καθηγητής Κινεζικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Η Σοβιετική Ένωση ήταν προστάτης της Βόρειας Κορέας, κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, όμως με την κατάρρευσή της, η Ρωσία δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει. Οι σχέσεις αναθερμάνθηκαν, ιδιαίτερα το 2024, όταν η Βόρεια Κορέα έστειλε στρατεύματα για να πολεμήσουν με τη Ρωσία απέναντι στην Ουκρανία. Έκτοτε, η Ρωσία, σε αντάλλαγμα, έχει αποτελέσει σωσίβιο για την οικονομία της Βόρειας Κορέας. Επίσης, οι δύο χώρες έχουν υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας.
Μια συμμαχία γεμάτη ρωγμές και κοινά συμφέροντα
Οι σχέσεις Κίνας – Βόρειας Κορέας μετρούν επίσης δεκαετίες πολλές. Το Πεκίνο υποστήριξε την Πιονγιάνγκ στον πόλεμο της Κορέας και υπέγραψε συμφωνία μαζί της το 1961. Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το τοπίο άλλαξε και δημιουργήθηκαν ρωγμές ανάμεσα στους δύο εταίρους, λόγω του ότι η Κίνα ανέπτυξε στενές εμπορικές σχέσεις με τη Νότια Κορέα και η Βόρεια Κορέα ανέπτυξε πυρηνικά. Όχι μόνο το Πεκίνο συνασπίστηκε με τις ΗΠΑ, απέναντί της, υπέρ της αποπυρηνικοποίησης, αλλά ο Σι δεν μπήκε καν στον κόπο να επισκεφτεί τον Κιμ τόσο καιρό.
Ωστόσο, τα δύο τελευταία χρόνια ο Κιμ ενίσχυσε τα πυρηνικά του, φλέρταρε με τη Μόσχα, ισχυροποίησε τη θέση του, οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί μεταβλήθηκαν και η Κίνα είδε την κατάσταση με άλλο μάτι. Φέτος, οι δύο χώρες γιορτάζουν τα 65 χρόνια της συμφωνίας και «ανανεώνουν τους όρκους τους».
Η Βόρεια Κορέα συνεργάζεται και με την Κίνα και με τη Ρωσία και η Κίνα με τη Ρωσία μεταξύ τους. Μάλιστα, τον περασμένο μήνα, όταν συναντήθηκε ο Σι με τον Πούτιν, στην κοινή τους ανακοίνωση ανέφεραν ότι είναι κατά των κυρώσεων και της στρατιωτικής πίεσης στη Βόρεια Κορέα.
Ταυτόχρονα, παρά τους στενούς δεσμούς, Κίνα και Ρωσία έχουν και αποκλίνοντα συμφέροντα ως προς τη Βόρεια Κορέα. Η Κίνα, λόγω των οικονομικών σχέσεων με τη Νότια Κορέα, είναι ανήσυχη απέναντι στη δυνατότητα της Βόρειας Κορέας να απειλήσει με πυρηνικά τη Σεούλ, ενώ τη Ρωσία αυτό δεν την απασχολεί.
Επίσης, το Πεκίνο φοβάται ότι, δυνητικά, η πυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας θα οδηγήσει τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία, δύο στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, στο να αναπτύξουν και εκείνες πυρηνικά.
Το στρατηγικό «ανάχωμα» και το παιχνίδι ισορροπίας του Κιμ
Γεωπολιτικά, «η Βόρεια Κορέα παραμένει ζωτικής σημασίας για την Κίνα, καθώς λειτουργεί ως στρατηγικό ανάχωμα μεταξύ της κινεζικής επικράτειας και των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, που σταθμεύουν στη Νότια Κορέα και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Ασίας. Η σταθερότητα του καθεστώτος της Πιονγιάνγκ αποτελεί βασική προτεραιότητα για το Πεκίνο, το οποίο επιδιώκει να αποτρέψει μια ενδεχόμενη κατάρρευση της Βόρειας Κορέας και την πιθανή ενσωμάτωσή της στη Δημοκρατία της Κορέας, κατά το μοντέλο της γερμανικής επανένωσης», μας εξηγεί ο κ. Τσιμώνης.
Ποια είναι η οπτική της Βόρειας Κορέας;
«Για τη Βόρεια Κορέα, η στενότερη σχέση με το Πεκίνο προσφέρει οικονομική στήριξη, ανθρωπιστική βοήθεια, διπλωματική κάλυψη και μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών και εξισορρόπησης απέναντι στις διεθνείς κυρώσεις και την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Επιπλέον, στη στρατηγική σκέψη της Βόρειας Κορέας, η εξισορρόπηση δεν αφορά μόνο τους αντιπάλους, αλλά και τους συμμάχους της. Η Πιονγιάνγκ επιδιώκει διαχρονικά να αποφεύγει την υπερβολική εξάρτηση από οποιαδήποτε μεγάλη δύναμη, διατηρώντας περιθώρια στρατηγικής αυτονομίας. Υπό αυτό το πρίσμα, η σημαντική συνεργασία με τη Ρωσία, τα τελευταία χρόνια, καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη σχέση με την Κίνα, ώστε να αντισταθμιστεί ο κίνδυνος υπερβολικής εξάρτησης από τη Μόσχα και να διατηρηθεί η δυνατότητα ελιγμών μεταξύ των δύο βασικών συμμάχων της», λέει ο κ. Τσιμώνης.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
