Η τεχνητή νοημοσύνη έχει συμβάλει περισσότερο ως «απειλή» παρά ως πραγματικότητα, καθώς λειτουργεί ως πρόσθετη πηγή άγχους στον εργασιακό τομέα. Προσδοκίες και φόβοι γύρω από τις επιπτώσεις της αποτελούν κεντρική ατζέντα για μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού. Οι εργαζόμενοι διεθνώς εμφανίζουν αυξημένη δυσαρέσκεια, αποσύνδεση από την εργασία και βαθιά αίσθηση αβεβαιότητας.
Πολλοί δεν βρίσκουν ικανοποίηση στα υπάρχοντα εργασιακά περιβάλλοντα, η εμπιστοσύνη στους εργοδότες έχει υποχωρήσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό (σύμφωνα με την Gallup, 61%) επιθυμεί να αλλάξει θέση. Τη θέση της δυναμικής που είχε δημιουργήσει η λεγόμενη «μεγάλη παραίτηση» έχουν πάρει οι αγωνίες για την AI, σε συνδυασμό με την επιδεινούμενη κρίση ακρίβειας και τη γεωπολιτική αστάθεια.
Βρισκόμαστε σε εποχές ανατροπής στην εργασία, σημειώνει δημοσίευμα του Guardian, με τρόπους τόσο ανησυχητικούς όσο και συναρπαστικούς. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η πορεία θα αλλάξει προς όφελος των εργαζομένων.
Η ίδια πραγματικότητα, ωστόσο, δε βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους τους μετέχοντες στην τεχνολογική μετάβαση. Σε αντίθεση με τους εργαζομένους που ανησυχούν, οι CEOs που ηγούνται της κούρσας της τεχνητής νοημοσύνης είναι ενθουσιασμένοι, καθώς πλουτίζουν ανταγωνιζόμενοι για την κυριαρχία στην αγορά.
Οι χαλαρές δηλώσεις τους ότι «κάποιες δουλειές θα καταστούν παρωχημένες, αλλά πολλές θα δημιουργηθούν» δεν πείθουν, ειδικά όταν την ίδια ώρα ακούγονται τρομακτικά σενάρια, όπως η δήλωση του επικεφαλής της τεχνητής νοημοσύνης της Microsoft, Μουσταφά Σουλεϊμάν, ότι σε ενάμιση χρόνο όλες οι δουλειές των «λευκών κολάρων» θα έχουν αντικατασταθεί από AI.
Έρευνα του Pew το 2025 διαπίστωσε ότι «το 64% του κοινού πιστεύει ότι η AI θα οδηγήσει σε λιγότερες θέσεις εργασίας τα επόμενα 20 χρόνια», κάτι που πιθανότατα εξηγεί γιατί μόνο το 17% των Αμερικανών πιστεύει ότι η AI θα έχει θετική επίδραση στις ΗΠΑ στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Οι εργάτες, ειδικότερα, που εδώ και καιρό αντιμετωπίζουν αλγοριθμική επιτήρηση και «βελτιστοποίηση» κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, ανησυχούν πλέον ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις θα κάνουν τις δουλειές τους ακόμα πιο απάνθρωπες. «Φοβούνται ότι θα αντικατασταθούν από ρομπότ ή ότι θα μετατραπούν οι ίδιοι σε ρομπότ», λέει στο βρετανικό μέσο η Λίζα Κρέσγκι, ανώτερη ερευνήτρια στο Εργατικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ.
Ωστόσο, η συσσώρευση άγχους και αβεβαιότητας δεν οδηγεί μόνο σε αποστασιοποίηση, αλλά φαίνεται να δημιουργεί και τις προϋποθέσεις για νέες μορφές συλλογικής αντίδρασης. Η αυξανόμενη πίεση του εργατικού δυναμικού έχει οδηγήσει σε μια κομβική στιγμή, στην οποία συμβαίνει κάτι απρόσμενο: η συλλογική αγωνία της κοινωνίας για την AI λειτουργεί ως καταλύτης ώστε οι εργαζόμενοι να αντιδράσουν.
«Δημιουργεί μια ευκαιρία», σημειώνει η Σαρίτα Γκούπτα, αντιπρόεδρος προγραμμάτων των ΗΠΑ στο Ίδρυμα Ford και συν-συγγραφέας του βιβλίου The Future We Need: Organizing for a Better Democracy in the Twenty-First Century. «Όταν ένας νεαρός μηχανικός λογισμικού στη Silicon Valley συνειδητοποιεί ότι η απόδοσή του παρακολουθείται ή υπονομεύεται με την ίδια λογική που εφαρμόζεται σε έναν εργάτη αποθήκης, οι ταξικοί διαχωρισμοί καταρρέουν και δυνητικά αναδύονται ευρύτερα εργατικά κινήματα που θα διεκδικήσουν αξιοπρέπεια. Αυτό είναι που αρχίζουμε να βλέπουμε», συμπληρώνει η ίδια.
Άνθρωποι σε όλους τους κλάδους και σε όλα τα εισοδηματικά επίπεδα αισθάνονται ανήσυχοι και εγκλωβισμένοι, όπως ακριβώς συνέβη όταν η πανδημία της Covid-19 επέβαλε εξοντωτικές απαιτήσεις στους εργαζόμενους πρώτης γραμμής και διέγραψε τα όρια ανάμεσα στην εργασία και τη ζωή για όλους τους υπόλοιπους. Αυτές οι συνθήκες προκάλεσαν μετατοπίσεις ισχύος.
Για παράδειγμα, την ίδια στιγμή που οι εργαζόμενοι ηγήθηκαν προσπαθειών συνδικαλισμού σε αποθήκες της Amazon και σε καταστήματα Starbucks σε όλες τις ΗΠΑ, η «μεγάλη παραίτηση» κατέγραψε αριθμό-ρεκόρ αποχωρήσεων, ενώ όσοι παρέμειναν στο εργατικό δυναμικό άρχισαν να διαπραγματεύονται και να κερδίζουν καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας.
Εν τέλει, το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει περαιτέρω τις ανισότητες ή θα αποτελέσει αφορμή για αναδιάταξη ισχύος υπέρ των εργαζομένων μένει να φανεί.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
