Η παγκόσμια αγορά κακάου βρίσκεται σε μια πρωτοφανή κρίση, καθώς οι τιμές του προϊόντος έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος της σοκολάτας για τους καταναλωτές. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια, η τιμή του κακάου έχει υπερτετραπλασιαστεί, φτάνοντας τα 10.000 δολάρια ανά τόνο το 2024, από περίπου 2.500 δολάρια προηγουμένως.
Η αύξηση αυτή δεν οφείλεται απλώς σε συγκυριακές διακυμάνσεις της αγοράς, αλλά είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού σύνθετων παραγόντων, όπως οι κλιματικές αλλαγές, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι οικονομικές πιέσεις. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης διαμορφώνονται πλέον γύρω στα 8.450 δολάρια ανά τόνο, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι η ανοδική πορεία των τιμών ενδέχεται να συνεχιστεί.
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στη Δυτική Αφρική, όπου η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα παράγουν το 70% του παγκόσμιου κακάου. Οι καλλιέργειες αυτών των περιοχών έχουν υποστεί καταστροφικές ζημιές από το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που επέφερε ακραίες καιρικές συνθήκες.
Οι παρατεταμένες ξηρασίες εναλλάσσονται με καταστροφικές πλημμύρες, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για την εξάπλωση ασθενειών στις φυτείες. Ολόκληρες εκτάσεις καλλιεργειών έχουν καταστραφεί, οδηγώντας σε δραστική μείωση της παραγωγικότητας. Επιπλέον προβλήματα προκύπτουν από τη γήρανση των δέντρων κακάου, την έλλειψη επενδύσεων σε νέες φυτείες και την ανεπαρκή κρατική υποστήριξη προς τους μικροκαλλιεργητές. Το λαθρεμπόριο κακάου, που ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες τόνους ετησίως, επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση.
Πώς επηρεάζεται ο καταναλωτής από την ακρίβεια
Η σοκολατοβιομηχανία αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις, με το κόστος παραγωγής να εκτοξεύεται και τα κέρδη να συμπιέζονται. Μεγάλες εταιρείες όπως η Hershey, η Nestlé και η Lindt έχουν προβεί σε σημαντικές αυξήσεις τιμών, μετακυλίοντας το κόστος στον καταναλωτή.
Παρά την ακρίβεια, η ζήτηση για σοκολάτα παραμένει σταθερή. Οι καταναλωτές συνεχίζουν να αγοράζουν τα αγαπημένα τους προϊόντα, όπως επιβεβαιώθηκε και με τα πασχαλινά αβγά που, παρά τις “αλμυρές” τιμές, εξαντλήθηκαν από τα ράφια. Οι εταιρείες έχουν υιοθετήσει διάφορες στρατηγικές για να διαχειριστούν την κρίση:
• Εφαρμογή του “shrinkflation”, μειώνοντας την ποσότητα χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής
• Ανάπτυξη premium σειρών με υψηλότερα περιθώρια κέρδους
• Αναδιατύπωση συνταγών με εναλλακτικά συστατικά
Οι προοπτικές της αγοράς σοκολάτας
Οι οικονομικές εκθέσεις των μεγάλων εταιρειών για το 2025 αποκαλύπτουν εντυπωσιακή ανθεκτικότητα. Η Lindt αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της, ενώ η Hershey κατέγραψε θετικά αποτελέσματα παρά τις επιπλέον αυξήσεις τιμών.
Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν είναι ομοιόμορφες. Μικρές σοκολατοποιίες και ανεξάρτητοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας, αδυνατώντας να μετακυλήσουν το κόστος στον καταναλωτή ή να εξασφαλίσουν επαρκή αποθέματα. Ο Διεθνής Οργανισμός Κακάου προβλέπει ότι η προσφορά δεν θα καλύψει τη ζήτηση, συνεχίζοντας την πίεση στις τιμές. Παρά τις ελπίδες για ανάκαμψη με εκτιμώμενη αύξηση παραγωγής 11% το 2025, το έλλειμμα στην παγκόσμια προσφορά εξακολουθεί να υφίσταται.
Η κρίση στην αγορά κακάου αναδεικνύει τη σημασία της βιώσιμης καλλιέργειας και της διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας. Για τον καταναλωτή, η ακρίβεια της σοκολάτας αποτελεί πλέον καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει τις καταναλωτικές του επιλογές.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
