Η επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη και της ελληνικής αντιπροσωπείας από την Άγκυρα σηματοδότησε το κλείσιμο μιας συνόδου του ΝΑΤΟ με έντονο διπλωματικό ενδιαφέρον. Η Αθήνα διατήρησε σταθερή τη θέση της τόσο απέναντι στο casus belli όσο και στα ζητήματα των εξοπλισμών, επιδιώκοντας παράλληλα να μην πυροδοτηθεί νέος κύκλος έντασης στις σχέσεις με την Τουρκία.
Ανάλογη διάθεση αποκλιμάκωσης φάνηκε να εκπέμπει και ο Ταγίπ Ερντογάν στις δηλώσεις του μετά το πέρας της Συνόδου, χωρίς ωστόσο να λείψουν οι επικρίσεις προς τον Έλληνα πρωθυπουργό. Απαντώντας σε ερώτηση για το πρόγραμμα των F-35, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ακολούθησε λανθασμένη στάση, κατηγορώντας τον ότι ευθυγραμμίζεται με τον Μπένιαμιν Νετανιάχου.
Βεβαίως, κυβερνητική πηγή στην Αθήνα υπογράμμιζε ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν είπε κάτι που θα μπορούσε να εκληφθεί ως παρέμβαση στη συζήτηση ΗΠΑ-Τουρκίας για τα μαχητικά αεροσκάφη, πέρα από το αυτονόητο ότι σήμερα υπάρχουν αρκετά νομικά εμπόδια. Αντιθέτως, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι δεν μπορεί να πει σε κανέναν σε ποιον να πουλά εξοπλισμούς, υπογραμμίζοντας αντιπαραβολικά ότι οι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν να εκπαιδεύονται από του χρόνου στα μαχητικά πέμπτης γενιάς, το πρώτο εκ των οποίων αναμένεται στην Ελλάδα στο τέλος του 2029. Κοινώς, η Ελλάδα δεν θα μπει σε διελκυστίνδα για το τι να μην πάρει η Τουρκία, από τη στιγμή που η ίδια παίρνει αυτό που έχει σχεδιάσει.
Με αυτά τα δεδομένα, η Αθήνα δεν μοιάζει διατεθειμένη να μπει σε ρητορική αντιπαράθεση με τη γείτονα, αν και με σαφήνεια έθεσε το θέμα του casus belli σε νατοϊκό επίπεδο, όσο και αν αυτό δεν αρέσει στη γειτονική χώρα. Είναι εντυπωσιακό άλλωστε ότι σε βραδινές του δηλώσεις ο κ. Ερντογάν είπε ούτε λίγο ούτε πολλοί ότι οι Τούρκοι δεν ξέρουν τι εστί casus belli, επισημαίνοντας ότι δεν πρέπει να απασχολούνται οι δύο λαοί με αυτό το θέμα.
Βεβαίως, ο κ. Ερντογάν ετοιμάζεται να φέρει το επόμενο διάστημα τον νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», από την οποία δεν αφίσταται. Αντιθέτως, ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία» την πεπαλαιωμένη απειλή πολέμου, θέτοντας το ζήτημα για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες μέσα στην Άγκυρα, μετά την προτροπή που είχε κάνει προς τον κ. Ερντογάν να αρθεί κατά τη διάρκεια του Ανωτάτου Συμβουλίου Ελληνοτουρκικής Συνεργασίας.
Σύνοδος χωρίς ουσιαστικές αντιπαραθέσεις
Σε κάθε περίπτωση, στην Αθήνα κρατούν ως θετικό ότι η Σύνοδος του ΝΑΤΟ παρήλθε χωρίς μείζονες προκλήσεις από μέρους των ΗΠΑ και χωρίς ουσιαστικά πυρά του κ. Τραμπ προς τους Ευρωπαίους ηγέτες εντός της Συνόδου, όταν έκλεισαν οι κάμερες. Αν προσθέσει κανείς σε αυτό και τη δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση της Ουκρανίας, αλλά και την αύξηση των επενδύσεων κατά 50 δισ. για τις αμυντικές ικανότητες της Συμμαχίας, το ΝΑΤΟ πέρασε ακόμα ένα κρίσιμο τεστ ενότητας μάλλον αναίμακτα, τουλάχιστον από ευρωπαϊκής οπτικής.
Και ως προς την Τουρκία, ο κ. Μητσοτάκης δεν μοιάζει να επιθυμεί αναταράξεις σε αυτή τη φάση, ομοίως και ο κ. Ερντογάν. Οι δύο άνδρες είχαν ένα σύντομο τετ-α-τετ χθες το μεσημέρι, κατά την έναρξη της Συνόδου, παρόντος και του γενικού γραμματέα της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε, κατά το οποίο ο κ. Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον κ. Ερντογάν για την υποδοχή και την άρτια διοργάνωση, ενώ ο ίδιος έλεγε σε συνομιλητές του εκ των υστέρων ότι το πρωτόκολλο τηρήθηκε απαρέγκλιτα, με φόντο και ορισμένα σχόλια που ακούστηκαν για το εμβατήριο κατά την υποδοχή του στο δείπνο της Συμμαχίας από το άγημα των Γενίτσαρων.
