Θετικό πολιτικό μήνυμα προς την Άγκυρα έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας αμυντικής συμφωνίας λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου έγινε στο Οβάλ Γραφείο, κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στον απόηχο του δημοσιεύματος του πρακτορείου Reuters, το οποίο υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να προχωρήσει στην πώληση 80 κινητήρων της General Electric στην Τουρκία. Οι κινητήρες προορίζονται για το KAAN, το πρώτο εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας.
Το θέμα δεν αφορά μόνο ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα. Για την Άγκυρα, το KAAN αποτελεί κεντρικό κομμάτι της προσπάθειας να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές στον αμυντικό τομέα. Για την Ουάσιγκτον, όμως, κάθε τέτοια κίνηση προς την Τουρκία περνά μέσα από ένα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, καθώς στο Κογκρέσο παραμένουν ισχυρές επιφυλάξεις μετά την αγορά των ρωσικών S-400 και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
«Πράσινο φως» Τραμπ για ένα «δώρο» στην Άγκυρα
Ερωτηθείς από τον ανταποκριτή του TRT στον Λευκό Οίκο για αν θα μεταβεί στην Τουρκία «με ένα μεγάλο δώρο», με φόντο το ενδιαφέρον της Άγκυρας για τους κινητήρες F110-GE-129 και τα μαχητικά F-35, ο πρόεδρος Τραμπ απάντησε θετικά.
«Νομίζω πως ναι. Κοιτάξτε, είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Κάποιοι δεν το θεωρούν έτσι, αλλά στην πραγματικότητα είναι. Είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ. Ναι, πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους χαροποιήσει πολύ», ανέφερε.
Παρά την ερώτηση, η απάντηση δεν συνιστά ανακοίνωση συγκεκριμένης συμφωνίας για τα F-35, ούτε αίρει αυτομάτως τα εμπόδια που υπάρχουν στο Κογκρέσο. Δείχνει όμως τη διάθεση του Λευκού Οίκου να κινηθεί σε μια πιο θετική κατεύθυνση έναντι της Άγκυρας, σε μια στιγμή που η Τουρκία επιδιώκει να αναβαθμίσει τη θέση της στην αμερικανική αμυντική ατζέντα.
Στο σημείο αυτό, ο Μαρκ Ρούτε ενθάρρυνε τη συζήτηση με τον τρόπο του, καθώς προσπάθησε να τονίσει τη σημασία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ. Όπως σημείωσε, η Τουρκία διαθέτει αμυντική βιομηχανική βάση με περίπου 3.000 εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε όλο το ΝΑΤΟ, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Τραμπ επαίνεσε τη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, λέγοντας ότι «ο κόσμος δεν γνωρίζει πόσο μεγάλη είναι η Τουρκία από στρατιωτική άποψη» και ότι διαθέτει «πολύ ισχυρό στρατό».
Το μήνυμα έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να προσφέρει τους κινητήρες για τα KAAN ως ένα πρώτο και ελάχιστο βήμα καλής θέλησης. Από την άλλη, το αίτημα της Άγκυρας για επιστροφή στα F-35 παραμένει πολύ πιο σύνθετο και θολό, καθώς συνδέεται με θεσμικούς περιορισμούς, την υπόθεση των S-400 και τις ισορροπίες στο Κογκρέσο.
«Δεν θα πήγαινα στην Σύνοδο του ΝΑΤΟ αν δεν ήταν για τον Ερντογάν»
Ο πρόεδρος Τραμπ συνέδεσε επίσης την παρουσία του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας ότι μεταβαίνει εκεί «από σεβασμό» προς τον Τούρκο πρόεδρο.
«Αν δεν επρόκειτο να διεξαχθεί στην Τουρκία, με οικοδεσπότη τον πρόεδρο Ερντογάν, δεν νομίζω ότι θα πήγαινα», ανέφερε. Όπως είπε, ο κ. Ερντογάν τού ζήτησε να παραστεί, λέγοντάς του ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι εκεί».
Σε μια ευρύτερη αναφορά του προς τους συμμάχους, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι δεν ζητά χρήματα, αλλά αφοσίωση. «Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους, δεν χρειαζόμαστε τίποτα. Έχουμε μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο, αλλά θέλω απλώς την αφοσίωση τους».
Οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Άγκυρα βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με τον Αμερικανό πρέσβη Τομ Μπάρακ να πιέζει για να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος προς την αμερικανική αμυντική αγορά. Για τον Λευκό Οίκο το ζητούμενο είναι πως μπορεί να προχωρήσει σε αυτή την επαναπροσέγγιση χωρίς όμως να διαταράξει τις σχέσεις με το Κογκρέσο σε μια ευαίσθητη πολιτικά συγκυρία.
Ο Βανς επιβεβαιώνει ότι εξετάζεται ο δρόμος για τα F-35
Το μήνυμα του Τραμπ ήρθε να ενισχυθεί και από τις δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη επανεξέταση για το πώς θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για την πώληση F-35 στην Τουρκία.
O Αμερικανός αντιπρόεδρος ανέφερε ότι η σχετική διαδικασία βρίσκεται ήδη υπό εξέταση, καθώς υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να πιστοποιηθεί ότι έχουν εκπληρωθεί, ώστε οποιαδήποτε κίνηση να είναι σύμφωνη με την αμερικανική νομοθεσία.
«Ο Πιτ και όλη η ομάδα το εξετάζουν αυτή τη στιγμή, γιατί υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να πιστοποιήσουμε ότι έχουν γίνει, προκειμένου να συμμορφωθούμε με την αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μας ζήτησε να το κάνουμε», είπε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.
Η αναφορά Βανς δεν αίρει τα εμπόδια που υπάρχουν για την Τουρκία. Δείχνει, όμως, ότι το ζήτημα των F-35 δεν παραμένει απλώς ένα αίτημα στα χαρτιά, αλλά έχει περάσει πλέον σε επίπεδο σοβαρής επανεξέτασης από την αμερικανική κυβέρνηση.
Αυτό καθιστά ακόμη πιο σαφές ότι η πώληση των κινητήρων για το μαχητικό KAAN μπορεί να αποτελεί το άμεσο και πιο εύκολο βήμα, αλλά το πραγματικό πολιτικό τεστ για τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας παραμένει η υπόθεση των F-35.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
