Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται δυσαρεστημένος με τη νέα πρόταση του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί εδώ και δύο μήνες, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τις ελπίδες για άμεση αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, η οποία έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό, έχει ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις και έχει οδηγήσει σε χιλιάδες θανάτους.
Η τελευταία πρόταση της Τεχεράνης προβλέπει την αναβολή των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μέχρι να τερματιστεί ο πόλεμος, ο οποίος βρίσκεται προσωρινά σε παύση μετά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα, καθώς και μέχρι να διευθετηθούν οι διαφωνίες που αφορούν τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι το ζήτημα των πυρηνικών πρέπει να τεθεί από την πρώτη στιγμή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημερώθηκε για τη συνάντηση του προέδρου με τους συμβούλους του τη Δευτέρα και μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, αυτή η διαφωνία αποτελεί βασικό σημείο εμπλοκής.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, περιορίστηκε να δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «έχουν καταστήσει σαφείς τις κόκκινες γραμμές τους», στο πλαίσιο της προσπάθειας για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο σε συνεργασία με το Ισραήλ.
Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και μεγάλων δυνάμεων, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, είχε επιβάλει σημαντικούς περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το οποίο το Ιράν υποστηρίζει διαχρονικά ότι εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς και πολιτικούς σκοπούς. Η συμφωνία, ωστόσο, κατέρρευσε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε μονομερώς από αυτήν κατά την πρώτη του προεδρική θητεία.
Οι πιθανότητες επανέναρξης ουσιαστικών ειρηνευτικών συνομιλιών μειώθηκαν ακόμη περισσότερο μετά την ακύρωση της προγραμματισμένης επίσκεψης του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και του Τζάρεντ Κούσνερ στο Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, πραγματοποίησε διαδοχικές επαφές στο Ισλαμαμπάντ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ενώ επισκέφθηκε και το Ομάν. Τη Δευτέρα ταξίδεψε στη Ρωσία, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, εξασφαλίζοντας δηλώσεις στήριξης από έναν διαχρονικό σύμμαχο της Τεχεράνης.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Άμυνας του Ιράν, Ρεζά Ταλαΐ-Νικ, δήλωσε την Τρίτη ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να μοιραστεί αμυντικές δυνατότητες και εμπειρίες που αποκόμισε από «την ήττα της Αμερικής» με «ανεξάρτητα» κράτη, συμπεριλαμβανομένων των χωρών του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, στον οποίο συμμετέχουν το Ιράν, η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν και κράτη της Κεντρικής Ασίας.
Άνοδος στις τιμές πετρελαίου και πιέσεις στις αγορές
Καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν σε μεγάλη απόσταση, οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 3% την Τρίτη και επεκτείνοντας τα κέρδη της προηγούμενης συνεδρίασης. Όπως ανέφερε σε ανάλυσή του ο Φαουάντ Ραζακζάντα, αναλυτής αγορών στην City Index και την FOREX.com, «για τους traders δεν έχει πλέον σημασία η ρητορική, αλλά η πραγματική ροή του αργού πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, η οποία παραμένει περιορισμένη».
Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο αναγκάστηκαν τις τελευταίες ημέρες να επιστρέψουν στο Ιράν λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού, γεγονός που αναδεικνύει τον αντίκτυπο του πολέμου στη ναυτιλιακή κίνηση.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατήγγειλε τις ενέργειες των ΗΠΑ κατά πλοίων που συνδέονται με το Ιράν ως «κατάφωρη νομιμοποίηση της πειρατείας και της ένοπλης ληστείας στην ανοικτή θάλασσα», μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, η κυβερνητική εκπρόσωπος, Φατεμέχ Μοχατζερανί, δήλωσε στα κρατικά μέσα ότι η χώρα είχε προετοιμαστεί για σενάρια ναυτικού αποκλεισμού ήδη από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2024 και είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας».
Όπως πρόσθεσε, η Τεχεράνη αξιοποιεί εμπορικούς διαδρόμους προς τον βορρά, την ανατολή και τη δύση, οι οποίοι δεν εξαρτώνται από τα λιμάνια του Κόλπου, ώστε να περιορίσει τις επιπτώσεις του αποκλεισμού.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου 125 έως και 140 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο το τελευταίο 24ωρο μόλις επτά πλοία πραγματοποίησαν τη διαδρομή, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler και δορυφορική ανάλυση της SynMax, χωρίς κανένα από αυτά να μεταφέρει πετρέλαιο προς τη διεθνή αγορά.
Πιέσεις στο εσωτερικό
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς τα ποσοστά αποδοχής του μειώνονται, με τον πρόεδρο να δίνει μεταβαλλόμενες εξηγήσεις στο αμερικανικό κοινό για τη σύγκρουση.
Ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι, μιλώντας στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, αποκάλυψαν ότι η πρόταση που μετέφερε ο Αμπάς Αραγτσί στο Ισλαμαμπάντ προβλέπει διαπραγματεύσεις σε στάδια, με το πυρηνικό ζήτημα να τίθεται εκτός στην αρχική φάση. Το πρώτο βήμα θα απαιτούσε τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και την παροχή εγγυήσεων ότι οι ΗΠΑ δεν θα τον επαναλάβουν. Στη συνέχεια, οι διαπραγματευτές θα εξετάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό του ιρανικού εμπορίου από το αμερικανικό ναυτικό και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν επιδιώκει να επαναλειτουργήσουν υπό τον έλεγχό του.
Μόνο σε επόμενο στάδιο θα τεθούν άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της μακροχρόνιας διαμάχης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με την Τεχεράνη να εξακολουθεί να επιδιώκει κάποιας μορφής αναγνώριση από τις ΗΠΑ του δικαιώματός της στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
