Η ιρανική στρατηγική βασίζεται στην αντίσταση και στην αύξηση του κόστους του πολέμου για τις ΗΠΑ, μέχρι αυτές να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν. Αν και εκ πρώτης όψεως μπορεί να φαίνεται χαοτική και ασύντακτη, στην πραγματικότητα στοχεύει στο να προκαλέσει αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και να διατηρήσει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Για ένα καθεστώς που παίζει την ίδια του την επιβίωση, πρόκειται – σύμφωνα με ειδικούς – για μια μεθοδικά σχεδιασμένη στρατηγική.
Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα γιατί να στοχοποιηθούν τρίτες χώρες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν συμμάχους ή, στην πιο δυσμενή περίπτωση, να παραμείνουν ουδέτερες. Οι επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου, αλλά και κατά του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας, θεωρούνται από ορισμένους υπολογισμένες κινήσεις. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι μπορεί να αποτελούν πρωτοβουλίες κατώτερων Ιρανών στρατιωτικών διοικητών, οι οποίοι ενεργούν χωρίς σαφείς εντολές, μετά τον αποκεφαλισμό της στρατιωτικής ηγεσίας από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.
«Το μεγάλο ζήτημα είναι αν υπάρχει οργάνωση στην ιρανική απάντηση», δήλωνε την περασμένη εβδομάδα γαλλική διπλωματική πηγή.
Ακόμη και αν το καθεστώς κλονίζεται από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που έχουν εξοντώσει τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, το σύστημα κρατιέται στα πόδια του μέχρι σήμερα. «Το Ιράν προετοιμαζόταν γι΄αυτό το ενδεχόμενο εδώ και καιρό», υπενθυμίζει η δρ. Burcu Ozcelik, του βρετανικού Rusi.
Μετά το αρχικό σοκ, οι ιρανικές αρχές επιδιώκουν τώρα την διασφάλιση της συνέχειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας ποντάροντας σε ένα πολύ γνωστό δόγμα: την ασυμμετρία των προθέσεων, ανάμεσα σε μία εμπόλεμη πλευρά που παίζει την επιβίωσή της, το Ιράν, και σε μία εμπόλεμη πλευρά που δεν υπερασπίζεται παρά μικρότερης σημασίας συμφέροντα, οι Ηνωμένες Πολιτείες.
«Πόρτα εξόδου»
Το Ιράν δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα επιφέρει δια των όπλων μία ήττα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού η αμερικανική υπεροχή είναι αναμφισβήτητη. Αλλά μπορεί να ελπίζει ότι θα αντισταθεί απέναντι σε μία αυστηρά αεροπορική στρατιωτική εκστρατεία.
Κατά συνέπεια, «η Τεχεράνη επιδιώκει να ανεβάσει το κόστος της πολεμικής κλιμάκωσης μέχρι το σημείο που η Ουάσινγκτον θα αναζητήσει πόρτα εξόδου», συνοψίζει ο Ali Vaez του International Crisis Group.
Σε ένα κείμενο αναφοράς του 1975 με θέμα τις ασύμμετρες συρράξεις, που γράφτηκε στον απόηχο της αμερικανικής ήττας στο Βιετνάμ, ο ερευνητής Andrew Mack τόνιζε το ενδιαφέρον που έχουν οι πιο αδύναμοι αντίπαλοι να ποντάρουν στην «σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής ικανότητας των αντιπάλων τους να φέρουν εις πέρας τον πόλεμο».
Καθώς οι Ιρανοί «δεν έχουν αστείρευτα αποθέματα πυραύλων και drones, τους βλέπουμε να προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τα πυρομαχικά τους με φειδώ, ώστε η σύρραξη να διαρκέσει αρκετά και ώστε ενδεχομένως ο Τραμπ, σε κάποια στιγμή, να πει “αρκετά, σταματάμε” », εξηγεί η Agnès Levallois, πρόεδρος του l’Institut de recherche et d’études Méditerranée Moyen-Orient (iReMMo).
«Οσο διαιωνίζεται η σύρραξη, τόσο η Τεχεράνη έχει τη αίσθηση ότι η στρατηγική ισορροπία -ψυχολογική και πολιτική – μεταβάλλεται» υπέρ της», θεωρεί ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS.
«Αντιλαμβανόμενη την ανικανότητά της να κερδίσει έναν συμβατικό πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τεχεράνη προσφεύγει σε ασύμμετρες τακτικές για να παρατείνει την σύρραξη», σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο Soufan.
Κατά συνέπεια, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί παρακαμπτήριες: σπέρνει το χάος στην περιοχή, βομβαρδίζει τους γείτονές της και προκαλεί την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου με τον ντε φάκτο αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ με στόχο η συνδυασμένη πίεση των χωρών του Κόλπου και του ενεργειακού πληθωρισμού στον κόσμο αναγκάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να οπισθοχωρήσει.
«Η στρατηγική έγκειται στην άσκηση πίεσης επί των χωρών του Κόλπου», εξηγεί η Burcu Ozcelik του Rusi. «Στόχος η άσκηση πίεσης επί της Ουάσινγκτον με την πρόκληση της οργής των χωρών του Κόλπου και η πρόκληση ανόδου των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των άλλων πρώτων υλών».
«Μοχλός επί της Ουάσινγκτον;»
«Οι επιπτώσεις επί των αγορών, η αναταραχή στο Στενό του Ορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου είναι μεταβλητές που θα βαρύνουν σημαντικά τους υπολογισμούς της Ουάσινγκτον αναγκάζοντάς την, ενδεχομένως, σε πρόωρη αναδίπλωση», σύμφωνα με την Emily Stromquist αναλύτρια της αμερικανικής Teneo.
Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν κάποια επιρροή επί του Ντόναλντ Τραμπ ισχυρότερη από την επιρροή του Ισραήλ. Θα έχει επίσης μακροχρόνιες επιπτώσεις αν η Ισλαμική Δημοκρατία επιβιώσει, σύμφωνα με την Burcu Ozcelik: «Το ιρανικό καθεστώς θα πρέπει να κάνει μεγάλες υποχωρήσεις, τις οποίες ενδεχομένως δεν είναι διατεθειμένο να κάνει».
Δεδομένων όσων έχουν υποστεί, «τα κράτη του Κόλπου θα θελήσουν να έχουν μία επιρροή στην κατάρτιση οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Και μετά τις εχθροπραξίες, «θα είναι δύσκολο για την Τεχεράνη να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τον Κόλπο», σχέσεις που είχαν βελτιωθεί τα τελευταία αυτά χρόνια.
Αυτό αναμφίβολα δεν ενδιαφέρει πολύ την Τεχεράνη, λέει ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS. «Στόχος του καθεστώτος είναι να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του και να εγγράψει στο μυαλό των αντιπάλων του ποιο είναι το κόστος μίας πολεμικής αναμέτρησης με το Ιράν στο μέλλον».
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
