Οι πύραυλοι που έπεφταν χθες στο Ισραήλ ήταν τόσοι πολλοί, που έμοιαζαν με μια φωτεινή καταιγίδα. Βαλλιστικοί πύραυλοι και drones του Ιράν κατευθύνονταν προς στόχους σε περισσότερες από δέκα χώρες στη Μέση Ανατολή, με το Ισραήλ να απαντά στα πλήγματα και τις Ηνωμένες Πολιτείες να συμμετέχουν ή να δηλώνουν έτοιμες να κάνουν το ίδιο. Καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται και από τις δύο πλευρές, αναλυτές και στρατιωτικοί θέτουν ένα βασικό ερώτημα: ποιος μπορεί να αντέξει περισσότερο σε έναν τέτοιο πολεμικό «μαραθώνιο»; Ποιος θα εξαντλήσει πρώτος τα αποθέματα πυραύλων και γενικότερα τα οπλικά του συστήματα;

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την περασμένη Κυριακή ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι διατεθειμένες να διατηρήσουν την επίθεση στο Ιράν για «τέσσερις με πέντε εβδομάδες», αν χρειαστεί, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι «δεν θα είναι δύσκολο» για το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες να κρατήσουν αυτόν τον ρυθμό επιχειρήσεων. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές διαφωνούν, επισημαίνοντας ότι οι ελλείψεις στο αμερικανικό οπλοστάσιο έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται λόγω της εμπλοκής στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Αν για το Ισραήλ επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το πραγματικό μέγεθος του οπλοστασίου του, τα βλέμματα στρέφονται κυρίως προς το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται να διαθέτει τεράστια αποθέματα όπλων, καθώς προετοιμάζεται για ένα τέτοιο ενδεχόμενο ήδη από τη δεκαετία του 1980. Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει, ωστόσο, είναι η διατήρηση ενός ανταγωνιστικού τεχνολογικού επιπέδου. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι πολλοί πύραυλοι και drones δεν καταφέρνουν να πλήξουν στρατηγικούς στόχους.

Υπάρχουν, βέβαια, λύσεις και για τις δύο πλευρές. Μία επιλογή είναι η προσφυγή σε συμμάχους για την ενίσχυση των αποθεμάτων όπλων, ενώ μια άλλη είναι η αύξηση της εγχώριας παραγωγής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην Τουρκία, έχει παρατηρηθεί ακόμη και η ανάπτυξη φθηνών αντιγράφων γνωστών οπλικών συστημάτων, όπως των drones Shahed, προκειμένου να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέσα. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: ποιος διαθέτει πραγματικά τις αντοχές για μια μακρά και εξαντλητική σύγκρουση και με ποιόν τρόπο μπορεί να γίνει εφικτό;

ΗΠΑ: η θεωρία και η πράξη

Το στρατιωτικό δόγμα των Ηνωμένων Πολιτειών προβλέπει να έχει το οπλοστάσιό τους τέτοια επάρκεια που να μπορεί να υποστηρίξει δύο πολέμους πλήρους κλίμακας ταυτόχρονα. Πάντα στη θεωρία, ανάλογα με την ένταση του πολέμου και τη συχνότητα/πυκνότητα των βομβαρδισμών, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε ή θα έπρεπε να μπορεί να υποστηρίξει πόλεμο από μερικές εβδομάδες ως περίπου έναν χρόνο. Στην πράξη όμως είναι έτσι;

Στη διάρκεια της θητείας του Μπαράκ Ομπάμα, η Ουάσινγκτον έκανε μια παρέμβαση 1 δισεκατομμυρίων γύρων διαμετρήματος 5.5.6. Είναι μια απόδειξη, λένε κάποιοι της ικανότητας των ΗΠΑ να παράγει όπλα και οπλικά συστήματα για… πάντα. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ΗΠΑ έχουν διατηρήσει σχεδόν ανέπαφή τη βιομηχανία κατασκευής όπλων και πυρομαχικών στο έδαφός τους, για δύο λόγους. Ο ένας είναι η τεράστια πελατειακή βάση και ο άλλος η τεράστια χρηματοδότηση projects από την αμερικανική κυβέρνηση. Έτσι, λένε κάποιοι αναλυτές, στη χειρότερη περίπτωση, απλά θα «λαγκάρει» για λίγο και μέχρι να βρει ρυθμό η εφοδιαστική αλυσίδα, σε μια πιθανότητα πολέμου που θα διαρκέσει. Όμως το πρόβλημα είναι βαθύτερο.

Την προηγούμενη πρωτομαγιά, 3000 εργαζόμενοι στη βιομηχανία της Lockheed στο Ορλάντο κατέβηκαν στην πρώτη τους απεργία από το 1963, ενώ το περασμένο φθινόπωρο, 33.000 εργαζόμενοι απεργούσαν στη Boeing, μέχρι να πάρουν αύξηση 38%. «Κάτι πάει λάθος στην κατασκευαστική γραμμή του αμερικανικού οπλοστασίου της δημοκρατίας», σημειώνει το Politico. «Ο Λευκός Οίκος, το Πεντάγωνο και οι σύμμαχοι της Αμερικής από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού απαιτούν από τις αμυντικές βιομηχανίες να αυξήσουν την παραγωγή για να ευθυγραμμιστούν με τις ανάγκες μιας επικίνδυνης γεωπολιτικής στιγμής. Αυτό, την ώρα που η Αμερική αντιμετωπίζει έλλειψη πυραύλων, πυρομαχικών και πολεμικών πλοίων. Οι σύμμαχοι περιμένουν χρόνια για τις παραδόσεις οπλικών συστημάτων και, ακόμα και το Πεντάγωνο αναγκάζεται να σταθεί στην ουρά και να περιμένει καθυστερημένες παραδόσεις για κρίσιμα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Hellfire, οι εκτοξευτές ρουκετών Javelin κα. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να αυξήσουν την πολεμική τους ικανότητα για την παραγωγή περισσότερων όπλων και πυρομαχικών, όμως για να το κάνει αυτό θα πρέπει να στηριχθεί σε ένα γκρουπ μόλις 5 εισηγμένων εταιρειών αμυντικής τεχνολογίας.

Αυτές με τη σειρά τους, αντί να προσλάβουν περισσότερους εργαζόμενους και να δώσουν καλύτερους μισθούς, νοιάζονται μόνο με την εικόνα που θα δώσουν στους επενδυτές και πώς θα ανεβάσουν την τιμή της μετοχής στη Wall Street, περικόπτοντας κόστη και χρησιμοποιώντας δισεκατομμύρια για να πληρώσουν μερίσματα.

Για την ιστορία, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν 5.177 πυρηνικές κεφαλές και χιλιάδες συμβατικών πυραύλων, 17.000 VLS (SM-2, SM-3, SM-6 και Τόμαχοκ), 400 ICBMs., 2000 TLAM, ενώ ανάλογα νούμερα έχουν και το ναυτικό και αεροπορία. Αλλά το πρόβλημα, λένε αναλυτές, δεν είναι το απόθεμα, παρά ότι καταναλώνουν γρήγορα περισσότερους πυραύλους απ’ όσους παράγουν.

Όλα αυτά, για το Πεντάγωνο το οποίο έχει πολλάκις ξεκαθαρίσει ότι οι ΗΠΑ ποντάρουν περισσότερο στην υψηλή τεχνολογία και τη διατήρηση ενός επιπέδου, παρά στην ποσότητα. Αυτή μπορεί να την πετύχει εύκολα, άλλωστε και το απέδειξε, δημιουργώντας ένα φτηνό αντίγραφο του Sahed, του διασημότερου ιρανικού drone. Από την άλλη, ήδη διαθέτει περισσότερους από 400 Minuteman. Πρόκειται για υπερηχητικούς πυραύλους που μπορούν να «παραδώσουν» την πυρηνική τους κεφαλή οπουδήποτε στον πλανήτη, σε χρόνο περίπου ενός λεπτού.

Ιράν: Το ατέλειωτο οπλοστάσιο

Μόνο το χθεσινό 24ωρο, υπολογίζεται ότι το Ιράν εκτόξευσε περισσότερους από 300 βαλλιστικούς πυραύλους και drones προς κάθε κατεύθυνση. Και οι πιο ενημερωμένοι αναρωτιούνται: είναι τόσο ατέλειωτο όσο φαίνεται το οπλοστάσιο του Ιράν;

Οι IDF υπολογίζουν ότι το Ιράν έχει περίπου 2500 βαλλιστικούς πυραύλους. Παρά τις πρόσφατες απώλειες, το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ποικιλόμορφα στη Μέση Ανατολή. Το 2022, ο στρατηγός Κένεθ Μακένζι της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ δήλωσε ότι το Ιράν διέθετε «πάνω από 3.000» βαλλιστικούς πυραύλους. Σε αυτόν τον αριθμό δεν συμπεριλαμβάνονταν οι αναπτυσσόμενες δυνάμεις πυραύλων κρουζ εδάφους-εδάφους της χώρας. Το Ιράν εξάντλησε εκατοντάδες πυραύλους στον σύντομο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025 και σε δύο ανταλλαγές πυρών το 2024 (τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο), ενώ το Ισραήλ αντέδρασε στοχεύοντας τα αποθέματα πυραύλων, τους εκτοξευτές και τις παραγωγικές δυνατότητες του Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτίμησαν το μέγεθος του εναπομείναντος οπλοστασίου του Ιράν σε 1.500 πυραύλους και 200 εκτοξευτές στο τέλος του πολέμου, αλλά είχαν παρατηρήσει ενδείξεις μέχρι το τέλος του 2025 ότι το Ιράν εργαζόταν για την αναπλήρωση των αποθεμάτων του.

Αυτό που παρατηρούν οι αναλυτές ωστόσο, είναι τα «μικτά» σήματα που στέλνει ο ιρανικός στρατός. Από τη μία, διαθέτει και βλέπουμε πυραύλους οι οποίοι μπορούν να βγουν εκτός της ατμόσφαιρας της γης και να «πετάξουν» περισσότερα από 10 δολώματα για να ξεγελάσουν όλα τα στρώματα ασφαλείας του Iron Dome. Και γνωρίζουμε πως έχει διηπειρωτικούς, υπερηχητικούς πυραύλους με βεληνεκές 4-6.000 χιλιόμετρα.

Όμως στα «αντίποινα» για τη δολοφονία του Χαμενεϊ, κάτι μοιάζει να μην κολλάει. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύονται εναντίον στόχων που δεν έχουν καμία σημασία στρατιωτικά. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι το Ιράν, λόγω του εμπάργκο και της αυξανόμενης διεθνούς πίεσης, έχει ολοένα και μικρότερη πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες. Θεωρητικά, η Κίνα μεταφέρει τεχνολογία ή παρέχει δορυφορική ενημέρωση και intel, όμως δεν περιμένει κανείς ότι θα παραδώσει, για παράδειγμα, πολύτιμα μέταλλα ή ακόμα και μικροτσιπ που είναι κρίσιμο για τη δορυφορική καθοδήγηση και τον γεωεντοπισμό του πυραύλου και του στόχου.

Ειδικά τα τελευταία χρόνια, η αίσθηση επείγοντος που έχει το Ιράν για την ανασυγκρότηση του πυραυλικού του οπλοστασίου, αναφέρει έκθεση του αμερικανικού κογκρέσου, αντανακλά τις σημαντικές επενδύσεις που έχουν πραγματοποιήσει οι ηγέτες του στη δυνατότητα πυραυλικής κάλυψης της χώρας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι οποίες εστίαζαν στη βελτίωση της ετοιμότητας, της ακρίβειας και της ευστοχίας των πυραύλων του, ώστε να αποτελέσουν ένα ισχυρό συμβατικό μέσο αποτροπής.

Η έμφαση στην ακρίβεια και την ορθότητα είχε προτεραιότητα έναντι της επέκτασης της εμβέλειας των πυραύλων, μια πολιτική που επισημοποιήθηκε το 2015 με ένα αυτοεπιβαλλόμενο όριο εμβέλειας πυραύλων 2.000 χλμ. Ωστόσο, το Ιράν θα μπορούσε να εγκαταλείψει το όριο ανά πάσα στιγμή και, πράγματι, έχει αναπτύξει ένα σύστημα, το Khorramshahr, το οποίο θα μπορούσε σχεδόν σίγουρα να φτάσει σε μεγαλύτερες αποστάσεις αν ήταν εξοπλισμένο με μια ελαφρύτερη κεφαλή.

Η έμφαση στην ετοιμότητα για μάχη οδήγησε το Ιράν να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη πυραύλων στερεού καυσίμου, απομακρύνοντάς το από την προηγούμενη εξάρτησή του από σχέδια υγρού καυσίμου. Μετά την κακή απόδοση ορισμένων από τους πυραύλους του έναντι των αμερικανικών και ισραηλινών αεράμυνας το 2024-2025, το Ιράν προσπάθησε επίσης να βελτιώσει την ευελιξία των οχημάτων επανεισόδου και των κεφαλών του.

Οι παραδοσιακές ικανότητές του Ιράν έχουν αποτελέσει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Ιράν τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, πολλοί ιρανικοί πύραυλοι είναι σε θέση να μεταφέρουν πυρηνικά φορτία, γεγονός που αποτελεί από καιρό διεθνές θέμα ανησυχίας. Η απόφαση 1929 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η οποία τέθηκε εκ νέου σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2025, ορίζει ότι «το Ιράν δεν θα αναλάβει καμία δραστηριότητα σχετική με βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα, συμπεριλαμβανομένων εκτοξεύσεων με χρήση βαλλιστικής πυραυλικής τεχνολογίας».

Η διεθνής νομική απαγόρευση συνοδεύεται από περιορισμούς του ΟΗΕ στην προμήθεια πυραυλικής τεχνολογίας από το Ιράν και στοχευμένες κυρώσεις σε οντότητες που εμπλέκονται στην ανάπτυξη πυραύλων. Παρά τους περιορισμούς αυτούς, και άλλους που τους προηγήθηκαν, το Ιράν επιμένει στην ανάπτυξη ενός ευρέος φάσματος πυραύλων που είναι εγγενώς ικανοί να μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές, καθώς και διαστημικών οχημάτων εκτόξευσης (SLV) που χρησιμοποιούν πολλές από τις ίδιες τεχνολογίες με τους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Όπως και να χει, το Ιράν έχει σημαντικό απόθεμα. Όχι όμως σε τεχνολογία…

Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις