Το 2025 έχει ήδη αναδειχθεί σε χρονιά – ορόσημο για τον τομέα της παχυσαρκίας, ενώ το 2026 ξεκινά με ακόμα μεγαλύτερες προσδοκίες.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, για πρώτη φορά, μια θεραπεία για την παχυσαρκία διατέθηκε σε μορφή χαπιού, προσφέροντας σημαντικά διευρυμένες επιλογές για ασθενείς και γιατρούς. Το χάπι GLP-1, η από του στόματος σεμαγλουτίδη της Novo Nordisk, έλαβε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων FDA και κυκλοφορεί στις ΗΠΑ από τον Ιανουάριο του 2026.
Το 2026, στο επίκεντρο βρίσκεται η ρετατρουτίδη (φαρμακευτική εταιρεία Eli Lilly), ένας καινοτόμος τριπλός αγωνιστής GLP-1/GIP/γλυκαγόνης, που σε κλινικές μελέτες έχει δείξει απώλεια βάρους που αγγίζει το 25%. Η επικείμενη αξιολόγηση της νέας ενέσιμης θεραπείας, στο τέλος Μαρτίου, από τον FDA αναμένεται με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον από την επιστημονική κοινότητα, καθώς ενδέχεται να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο βήμα στη φαρμακευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Εάν η σεμαγλουτίδη από το στόμα αντιπροσωπεύει τη διεύρυνση της πρόσβασης – μετά τις ενέσεις –, η ρετατρουτίδη φαίνεται να εκπροσωπεί τη διεύρυνση της ίδιας της βιολογικής στόχευσης. Ως ενέσιμος τριπλός αγωνιστής GLP-1, GIP και γλυκαγόνης, επιδρά ταυτόχρονα στην όρεξη, την ενεργειακή δαπάνη και τον μεταβολισμό.
Πέντε χρόνια μετά την έγκριση της σεμαγλουτίδης ως θεραπείας για την απώλεια βάρους -κι ενώ κυκλοφορούσε ως φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2- η επιστημονική πρόοδος δείχνει ότι εκείνη η στιγμή δεν ήταν παρά η αρχή μιας ακόμη πιο ραγδαίας και καθοριστικής εξέλιξης. Το θεραπευτικό τοπίο μεταβάλλεται με ταχύτητα που δύσκολα θα μπορούσε να προβλεφθεί το 2021, επιβεβαιώνοντας ότι η αντιμετώπιση των μεταβολικών νοσημάτων εισέρχεται σε μια νέα εποχή.
Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής. Δεν πρόκειται απλώς για ένα ζήτημα σωματικού βάρους ή αισθητικής, αλλά για μια χρόνια, πολυπαραγοντική νόσο με σαφείς βιολογικούς μηχανισμούς και σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακής νόσου, υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας, λιπώδους διήθησης του ήπατος και αυξημένης θνησιμότητας.
Για δεκαετίες, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας βασιζόταν κυρίως σε παρεμβάσεις τρόπου ζωής και, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, στη βαριατρική χειρουργική. Από το 2020 και μετά, όμως, η φαρμακολογία της παχυσαρκίας γνώρισε μια πραγματική επανάσταση. Η νέα εποχή σηματοδοτήθηκε με την κυκλοφορία της σεμαγλουτίδης 2,4 mg (Wegovy) και, λίγα χρόνια αργότερα, το 2023, με την έγκριση της τιρζεπατίδης (Mounjaro), οι οποίες επαναπροσδιόρισαν τις θεραπευτικές προσδοκίες. Και ήδη, βρισκόμαστε στο επόμενο στάδιο αυτής της ταχύτατης εξέλιξης.
Το πρώτο χάπι GLP-1: Νέα εποχή στη συμμόρφωση και την πρόσβαση
Στις 22 Δεκεμβρίου 2025, ο FDA ενέκρινε την από του στόματος σεμαγλουτίδη 25 mg για τη χρόνια διαχείριση της παχυσαρκίας και τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε ενήλικες με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ≥30 kg/m² ή ≥27 kg/m² με σχετιζόμενες συννοσηρότητες. Πρόκειται για την πρώτη πλήρως εγκεκριμένη από του στόματος θεραπεία GLP-1 για την παχυσαρκία. Η χορήγηση πεπτιδικών φαρμάκων σε μορφή χαπιού αποτελούσε διαχρονικά πρόκληση για την επιστημονική και φαρμακευτική κοινότητα, επειδή καταστρέφονται εύκολα στο στομάχι και δεν περνούν εύκολα στο αίμα μέσω του εντέρου.
Η καινοτομία δεν είναι μόνο φαρμακολογική αλλά και πρακτική: η δυνατότητα λήψης σε μορφή χαπιού αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά τη συμμόρφωση και να άρει ψυχολογικά εμπόδια που σχετίζονται με τις ενέσεις. Σημειώνεται πως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) έχει εγκρίνει το χάπι σεμαγλουτίδης ως θεραπεία για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
«Η σεμαγλουτίδη είναι ένα πεπτιδικό ανάλογο της φυσικής ορμόνης GLP-1, με τροποποιήσεις που αυξάνουν τη σταθερότητα και τη διάρκεια δράσης του. Σε μοριακό επίπεδο, έχει υψηλή ομολογία με την ανθρώπινη GLP-1 και δρα ως αγωνιστής του υποδοχέα, δεσμεύοντας και ενεργοποιώντας τον σε περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν την όρεξη και τον κορεσμό, μειώνοντας έτσι την προσλαμβανόμενη ενέργεια. Επιπλέον, επιβραδύνει τη γαστρική κένωση και επηρεάζει τη ρύθμιση της γλυκόζης μέσω αύξησης της εξαρτώμενης από τη γλυκόζη έκκρισης ινσουλίνης και μείωσης της γλυκαγονικής δράσης. Η καθυστέρηση στην εκκένωση του στομάχου και η ενίσχυση του αισθήματος κορεσμού είναι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σε μείωση της θερμιδικής πρόσληψης και, κατά συνέπεια, σε απώλεια βάρους», εξηγεί η κυρία Σταυρούλα Πάσχου, επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ. Όσον αφορά το προφίλ ασφάλειας, διαπιστώθηκαν κυρίως ήπιες έως μέτριες γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες (ναυτία, έμετος, διάρροια), παρόμοιες με τις ενέσιμες μορφές GLP-1.
«Το νέο χάπι χρησιμοποιεί μια ειδική τεχνολογία που προστατεύει τη σεμαγλουτίδη από την εντερική διάσπαση και ενισχύει την απορρόφηση, καθιστώντας δυνατή την απλή λήψη ενός δισκίου με νερό με άδειο στομάχι και την αναμονή περίπου 30 λεπτών πριν από το φαγητό ή άλλα φάρμακα για βέλτιστη απορρόφηση. Η δοσολογία ξεκινά από 1,5 mg ημερησίως και αυξάνεται προοδευτικά κάθε 30 ημέρες μέχρι την επιδιωκόμενη δόση των 25 mg για να βελτιστοποιηθεί η ανοχή», λέει η κυρία Πάσχου.
Ρετατρουτίδη: Η δύναμη της πολυορμονικής στόχευσης
Εάν η από του στόματος σεμαγλουτίδη διευρύνει την πρόσβαση, η ρετατρουτίδη αναμένεται να διευρύνει τα όρια της αποτελεσματικότητας.
Η ρετατρουτίδη είναι ένας τριπλός αγωνιστής των υποδοχέων GLP-1, GIP και γλυκαγόνης. Με την ταυτόχρονη ενεργοποίηση τριών ορμονικών αξόνων, επιδρά τόσο στη μείωση της όρεξης όσο και στην αύξηση της ενεργειακής δαπάνης. Στις μελέτες φάσης 2, καταγράφηκε μέση απώλεια σωματικού βάρους που έφτασε ή και ξεπέρασε το 24–25% σε υψηλότερες δόσεις — ποσοστά που προσεγγίζουν τα αποτελέσματα της βαριατρικής χειρουργικής. «Εάν τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιωθούν με ασφάλεια μακροχρόνια, τότε μπαίνουμε σε νέα εποχή φαρμακοθεραπείας με ισχύ αντίστοιχη της χειρουργικής αντιμετώπισης», επισημαίνει η κυρία Πάσχου.
Παράλληλα, παρατηρήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στη γλυκαιμική ρύθμιση, στο λιπιδαιμικό προφίλ και σε δείκτες καρδιομεταβολικού κινδύνου. Το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν κυρίως γαστρεντερικό και παρόμοιο με των GLP-1 αγωνιστών. Με βάση αυτά τα δεδομένα, έχει ζητηθεί ταχεία αξιολόγηση (fast-track review) από τον FDA, ενώ οι μελέτες φάσης 3 βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Οι εξελίξεις αυτές υπογραμμίζουν μια βαθιά αλλαγή στη θεώρηση της παχυσαρκίας. Η νόσος δεν αποτελεί απλώς αποτέλεσμα κακών επιλογών, αλλά διαταραχή σύνθετων βιολογικών μηχανισμών που ρυθμίζουν την ενεργειακή ισορροπία. Τα νέα φάρμακα στοχεύουν κεντρικά και περιφερικά μονοπάτια που ελέγχουν την όρεξη, τον κορεσμό, την αποθήκευση λίπους και την ενεργειακή δαπάνη», αναφέρει η καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κυρία Πάσχου, η φαρμακευτική αγωγή δεν αποτελεί «μαγική λύση». Απαιτείται ιατρική παρακολούθηση, εξατομίκευση με βάση τις συννοσηρότητες και συνδυασμός με διατροφική και συμπεριφορική υποστήριξη. Επιπλέον, η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος, με αποτέλεσμα η διακοπή θεραπείας συχνά να οδηγεί σε επανάκτηση βάρους.
ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ – Η δωρεάν θεραπεία της παχυσαρκίας στην Ελλάδα
Η φαρμακευτική θεραπεία των ενηλίκων με παχυσαρκία αλλά και η πρόληψη και διαχείριση της παιδικής παχυσαρκίας αποτελούν δύο μείζονες στόχους δημόσιας υγείας που έχει θέσει το υπουργείο Υγείας, και υλοποιεί η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, στη χώρα μας, μέσω του προγράμματος ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ.
Το Πρόγραμμα Καταπολέμησης Παχυσαρκίας Ενηλίκων περιλαμβάνει δωρεάν ιατρική παρακολούθηση, διατροφική συμβουλευτική και πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα επίσης χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες του υπουργείου Υγείας, τα φάρμακα που χορηγούνται είναι κυρίως τιρζεπατίδη (Mounjaro) και σεμαγλουτίδη (Wegovy), αλλά μπορεί να δοθούν και λιραγλουτίδη (Saxenda), ναλτρεξόνη/βουπροπιόνη (Mysimba) και ορλιστάτη (Xenical).
Πάνω από 14.000 πολίτες έχουν ξεκινήσει να λαμβάνουν ολοκληρωμένη φροντίδα από τους επαγγελματίες υγείας, ενώ έχουν εκτελεστεί 12.467 συνταγές με τα καινοτόμα φάρμακα κατά της νόσου. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν περισσότερες από 500 δημόσιες δομές υγείας (Νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας) αλλά και 6.500 φαρμακεία σε όλη τη χώρα.
Οι δικαιούχοι συνολικά ανέρχονται σε 36.360 άτομα, εκ των οποίων το 38,1% είναι ηλικίας 30–49 ετών και το 61,9% ηλικίας 50–70 ετών, γεγονός που δείχνει ότι η πλειονότητα αφορά άτομα μεγαλύτερης ηλικιακής ομάδας. Σημειώνεται πως οι δικαιούχοι προέκυψαν μέσα από τη «δεξαμενή» πολιτών που συμμετείχαν στον δωρεάν προληπτικό έλεγχο για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις (ΔΜΣ 37–39 με συννοσηρότητα ή ΔΜΣ πάνω από 40) ενημερώνονται με SMS ή μέσω ηλεκτρονικού παραπεμπτικού και, μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr, επιλέγουν δομή υγείας για να ξεκινήσει η διαδικασία της θεραπείας τους: ιατρική εκτίμηση από ενδοκρινολόγο — ή, όπου δεν υπάρχει, από παθολόγο ή γενικό ιατρό — εργαστηριακός έλεγχος, έναρξη φαρμακευτικής αγωγής και υποχρεωτική διατροφική υποστήριξη.
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το ποσοστό ωφελούμενων του προγράμματος με ΔΜΣ άνω του 50: περίπου 3.500 άτομα, δηλαδή ποσοστό 10% των δικαιούχων. Πρόκειται για άτομα που αδυνατούν να μετακινηθούν λόγω της σοβαρής κλινικής επιβάρυνσης εξαιτίας της παχυσαρκίας. Τους ασθενείς προσεγγίζουν οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ), οι οποίες επισκέπτονται κατ’ οίκον τους ασθενείς με τη συμμετοχή ενδοκρινολόγου. Μάλιστα, όπου χρειάζεται οι ασθενείς λαμβάνουν και δωρεάν φυσικοθεραπεία κατ’ οίκον, προκειμένου να αποκατασταθεί η κινητικότητά τους.
Παράλληλα, χιλιάδες παιδιά και έφηβοι με αυξημένο σωματικό βάρος αποκτούν δωρεάν πρόσβαση σε εξειδικευμένη υποστήριξη μέσω της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που υλοποιείται από το υπουργείο Υγείας με τη στήριξη της UNICEF. Στον πυρήνα της δράσης βρίσκεται η υπηρεσία διατροφικής τηλεσυμβουλευτικής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, για παιδιά 2–17 ετών σε όλη τη χώρα. Μέσα από 12 εξατομικευμένες συνεδρίες, διεπιστημονική ομάδα καθοδηγεί οικογένειες σε διατροφή, άσκηση και καθημερινές συνήθειες. Ήδη 1.128 παιδιά έχουν ενταχθεί, με το 80% να καταγράφει μείωση ΔΜΣ στο πρώτο τρίμηνο, ενώ η υπηρεσία πραγματοποιεί έως 1.000 ραντεβού εβδομαδιαίως.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
