Η κυβέρνηση αποφάσισε πως το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών δεν πρέπει να καταργηθεί, καθώς πρέπει να υπάρχει φίλτρο στις διώξεις πολιτικών προσώπων. Ποινική εξομοίωσή τους με τους πολίτες θα σήμαινε διώξεις σε βάρος πολιτικών με συνέπειες για τη λειτουργία του πολιτεύματος.
Να σημειώσουμε πως ανάλογες είναι οι διατάξεις και στα περισσότερα ευρωπαϊκά Συντάγματα.
Με την επικείμενη αναθεώρηση η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει ρυθμίσεις που σπάνε το μονοπώλιο που είχε ως τώρα η Βουλή στις έρευνες και τις διώξεις των πολιτικών.
• Συγκροτείται δικαστικός σχηματισμός από ανώτατους εισαγγελείς και δικαστές που θα ελέγχουν την κατηγορία κατά πολιτικού προσώπου διενεργώντας έρευνα και υποβάλλοντας πόρισμα στη Βουλή. Η Βουλή θα καλείται να αποφανθεί επί του δικαστικού πορίσματος, καθώς δύσκολα η όποια κυβερνητική πλειοψηφία θα μπορεί να απορρίψει ένα δικαστικό πόρισμα θεμελιωμένο για ένα πολιτικό πρόσωπο ή να αποφανθεί άλλως, εκτός και αν προκύπτουν δεδομένα που μπορεί να αξιολογηθούν διαφορετικά.
• Ο έλεγχος από δικαστικό σχηματισμό και μάλιστα ανώτατων δικαστών των ενδεχόμενων κατηγοριών για πολιτικούς αναθέτει στην ουσία στη Δικαιοσύνη την έρευνα και τη δίωξή τους και αφήνει μόνο στη Βουλή ουσιαστικά την επικύρωση των όσων η Δικαιοσύνη έχει κρίνει.
• Κατά τα άλλα, διατηρούνται σε ισχύ τα προβλεπόμενα και σήμερα με παραπομπή του πολιτικού στη Δικαιοσύνη (Δικαστικό Συμβούλιο και Ειδικό Δικαστήριο) αν τελικά κριθεί ότι πρέπει να δικαστεί.
• Η σύνθεση του Ειδικού Δικαστηρίου δεν αλλάζει, θα συνεχίσουν να μετέχουν σε αυτό ανώτατοι δικαστικοί και από τον Αρειο Πάγο κατά πλειοψηφία και από το Συμβούλιο της Επικρατείας, όλοι με κλήρωση από τη Βουλή.
Λίστα για τη Δικαιοσύνη
Σε ό,τι αφορά την επιλογή ηγεσίας στη Δικαιοσύνη, θεσμικό θέμα που απασχολεί για χρόνια, η κυβερνητική πρόταση κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», στη λογική να παραμείνει η αρμοδιότητα στο Υπουργικό Συμβούλιο για την επιλογή ανώτατων δικαστών, όμως με περιορισμό της αρμοδιότητας αυτής. Ειδικότερα, να θεσμοθετηθεί στο Σύνταγμα η δυνατότητα της Βουλής αλλά και των ανώτατων δικαστηρίων, που σήμερα προβλέπεται σε νόμους, να προτείνουν λίστα με ανώτατους δικαστικούς προς επιλογή. Προς τούτο η κυβέρνηση κατατείνει στην αποδοχή να αναθεωρηθεί η σχετική διάταξη του Συντάγματος, με την πρόβλεψη η λίστα της Βουλής και εκείνη της Δικαιοσύνης να είναι υποχρεωτικές για το Υπουργικό Συμβούλιο, δηλαδή την εκάστοτε κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση να υποχρεούται να επιλέγει έναν ανώτατο δικαστικό από τις συγκεκριμένες λίστες χωρίς να μπορεί, όπως γινόταν ως σήμερα, να επιλέγει όποιον κρίνει, καθώς υπήρξαν στο παρελθόν και περιπτώσεις επιλογών για την ηγεσία της Δικαιοσύνης με βαθιές βουτιές στη δικαστική επετηρίδα ή με κριτήρια επιλογής όχι αξιοκρατικά, αλλά συνδεόμενα με τις πολιτικές πεποιθήσεις των επιλεγέντων.
Ανεξάρτητες Αρχές και πλειοψηφίες
Οι Ανεξάρτητες Αρχές και η αδυναμία να επιτυγχάνονται πολιτικές συναινέσεις προκειμένου να επιλέγονται τα πρόσωπα που θα ηγηθούν σε αυτές προβληματίζει από καιρό την κυβέρνηση, καθώς ήδη δύο Ανεξάρτητες Αρχές είναι ουσιαστικά ακέφαλες (με ληγμένες θητείες των επικεφαλής τους) από το 2022 και σε μία, την Ανεξάρτητη Αρχή για τη Διασφάλιση του Απορρήτου των Επικοινωνιών, η θητεία του προέδρου της έχει λήξει από το 2025.
Στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης, η κυβέρνηση κατατείνει σε αλλαγή των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών που απαιτούνται σήμερα για να επιλεγούν οι πρόεδροι των Ανεξάρτητων Αρχών, προκειμένου να καθίσταται εφικτή η επιλογή για την εύρυθμη λειτουργία των Αρχών αυτών, βασικών παραγόντων για τη δημοκρατική ομαλότητα και τον έλεγχο κάθε κρατικής δράσης.
Τέλος, στο Σύνταγμα θα μπουν διατάξεις γενικές, ως πλαίσιο για την εξασφάλιση συνθηκών δημοσιονομικής πειθαρχίας, τέτοιες όμως, κατά πληροφορίες, ώστε να μην είναι παντελώς ανελαστικές, αλλά και άλλες που θα περιγράφουν το πλαίσιο ελέγχου θεμάτων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη.
Επίσης, σε πολλές διατάξεις, πάνω από δεκαπέντε, θα υπάρξουν καταργήσεις άρθρων, όπως εκείνα που προβλέπουν πότε συνταξιοδοτούνται οι συμβολαιογράφοι ή άλλα που προβλέπουν ρυθμίσεις για την άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και λοιπά.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις.