Η 25η Δεκεμβρίου του 1909 καταγράφεται ως η ψυχρότερη ημέρα Χριστουγέννων που έχει σημειωθεί ποτέ, βάσει των στοιχείων του ιστορικού κλιματικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), ο οποίος λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1890 στον λόφο των Νυμφών στο Θησείο, προσφέροντας συνεχή και αξιόπιστα δεδομένα για τον καιρό της Αθήνας.
Όπως επισημαίνει το ClimateHub – ο κόμβος ενημέρωσης για τις ενεργειακές ανάγκες και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη χώρα – με μέση θερμοκρασία Δεκεμβρίου γύρω στους 10 βαθμούς Κελσίου, η πιθανότητα χιονόπτωσης στην Αθήνα ανήμερα τα Χριστούγεννα είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Παρ’ όλα αυτά, το φαινόμενο έχει καταγραφεί ορισμένες φορές τα τελευταία 125 χρόνια, κυρίως στις αρχές του 20ού αιώνα.
Σύμφωνα με τις θερμοκρασιακές μετρήσεις του σταθμού και όπως αναφέρουν οι ερευνητές Στέργιος Μήσιος, Δήμητρα Φουντά και Ρούλα Κώστα, το ρεκόρ χαμηλών θερμοκρασιών σημειώθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 1909 με βάση το Ιουλιανό ημερολόγιο, ημερομηνία που αντιστοιχεί στην 7η Ιανουαρίου 1910 στο Γρηγοριανό ημερολόγιο που υιοθετήθηκε αργότερα. Το συγκεκριμένο ρεκόρ παραμένει αμετάβλητο ακόμη και όταν λαμβάνεται υπόψη η μέση ημερήσια θερμοκρασία του τριημέρου 24–26 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.
Η ημερήσια μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε στις 25 Δεκεμβρίου 1909 δεν ξεπέρασε τους 4°C ενώ τις νυχτερινές ώρες η θερμοκρασία έπεσε στους 2°C.
Ιδιαίτερα ψυχρά ήταν όμως, σύμφωνα με το ClimateHub, και τα Χριστούγεννα του 1933, 1937, 1953, 1986, 1987 και 1992, με μέση θερμοκρασία γύρω στους 5°C, αλλά αισθητά χαμηλότερη τις νυχτερινές ώρες. «Παρά το τσουχτερό κρύο δεν καταγράφεται απαραίτητα χιονόπτωση στο κέντρο της Αθήνας σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του Αστεροσκοπείου αν και δεν αποκλείεται να χιόνισε στις βορειότερες περιοχές του λεκανοπεδίου. Αντίθετα χιόνιζε στην Αθήνα όλο το βράδυ προς 25 Δεκεμβρίου του έτους 1949, ενώ χιονόπτωση καταγράφεται και άλλες χρονιές μεταξύ 24 και 26 Δεκεμβρίου, όπως το 1903, 1906, 1907, 1913, 1915, 1936, 1948, 1962, 1968, 1991, 1992. Αξίζει να αναφερθεί στο σημείο αυτό και η βαρυχειμωνιά, αλλά και οι χιονοπτώσεις, που σημειώθηκαν στην Αθήνα κατά την περίοδο μεταξύ 27 Δεκεμβρίου 1941 και 5 Ιανουαρίου 1942 στην Αθήνα. Οι θερμοκρασίες τη νύχτα ήταν κάτω του μηδενός για 10 συνεχόμενες ημέρες, με τη χαμηλότερη (-4,4 °C) να καταγράφεται στις 2 Ιανουαρίου. Το γεγονός αυτό έβαλε σε μεγάλη δοκιμασία τον λαό της Αθήνας, που εκτός από την πείνα κατά τη διάρκεια της Κατοχής είχε να αντιμετωπίσει και την παγωνιά», υπογραμμίζει το ClimateHub.
Παράλληλα, όπως επισημαίνουν, χρησιμοποιώντας σύγχρονα εργαλεία επα-ανάλυσης του παρελθόντος κλίματος που αξιοποιούν κλιματικά μοντέλα και διαθέσιμες μετρήσεις από μετεωρολογικούς σταθμούς, μπορούν να αποτυπώσουν τον καιρό που επικρατούσε στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου τα Χριστούγεννα, όπως για παράδειγμα τα ψυχρά Χριστούγεννα του 1909. «Τα δεδομένα από την επαν-ανάλυση κλίματος του 20ου αιώνα (20th Century reanalysis) αναδεικνύουν μια ψυχρή εισβολή στο Αιγαίο από τα βόρειο-ανατολικά, που ξεκίνησε στις 24 Δεκεμβρίου και διατήρησε χαμηλές θερμοκρασίες καθ’ όλη τη διάρκεια των εορτών όχι μόνο στην Αθήνα αλλά σε ολόκληρη τη χώρα μέχρι και την Κρήτη. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τις μετεωρολογικές παρατηρήσεις των περιφερειακών σταθμών που διατηρούσε το Εθνικό Αστεροσκοπείο στις αρχές του 20ου αιώνα (Δίκτυο Αιγινήτη). Στη Σύρο, για παράδειγμα, η μέγιστη θερμοκρασία που καταγράφηκε ανήμερα των Χριστούγεννων του 1909 είναι 9°C, ενώ στην Λαμία η μέγιστη θερμοκρασία δεν ξεπέρασε τους 4°C, ενώ σημειώθηκαν αρνητικές τιμές τις βραδινές ώρες (-2°C), αλλά χωρίς ταυτόχρονη χιονόπτωση», υπογραμμίζει το ClimateHub.
Aκόμη, όπως τονίζει η συγγραφική ομάδα, στον αντίποδα των ακραίων τιμών θερμοκρασίας, τα Χριστούγεννα του 2010 μάλλον θύμιζαν καλοκαίρι, με ημερήσια μέση θερμοκρασία 17°C, και μέγιστη 19°C, ενώ η παραμονή ήταν ακόμη πιο ζεστή, με τη μέγιστη θερμοκρασία να αγγίζει τους 22°C. «Οι υψηλές θερμοκρασίες ήταν ακόμη πιο έντονες στη Βόρεια Ελλάδα και τα Βαλκάνια, όπως επίσης προκύπτει από τα δεδομένα επα-ανάλυσης του παρελθόντος κλίματος. Παρόμοιο ανοιξιάτικο καιρό είχαμε και τα Χριστούγεννα του 1995 και του 1927. Συγκεκριμένα, ενώ το πρωινό της 25ης Δεκεμβρίου 1927 ήταν μουντό και βροχερό, ο καιρός βελτιώθηκε σημαντικά μετά το μεσημέρι με αποτέλεσμα ”από της 2 μμ εις πείσμα της καθιερωμένης αργίας, εις πείσμα της ράθυμου ημέρας, εις πείσμα εξώρμησε προς τας οδούς, τα θεαματικά κέντρα και τα Φάληρα….” , όπως περιγράφει η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ τις 27 Δεκεμβρίου 1927. Άνοιξη θύμιζαν όμως και τα Χριστούγεννα του 2023, με τη μέγιστη θερμοκρασία να αγγίζει τους 22°C την παραμονή», σημειώνουν.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
