Ένας δότης σπέρματος, ο οποίος χωρίς να το γνωρίζει έφερε μια γενετική μετάλλαξη που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, έχει γίνει πατέρας τουλάχιστον 197 παιδιών σε διάφορες χώρες της Ευρώπης.

Ορισμένα από τα παιδιά έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό όσων κληρονομήσουν τη μετάλλαξη αναμένεται να αποφύγει την εκδήλωση καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του, σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC.

Το σπέρμα δεν είχε διατεθεί σε κλινικές του Ηνωμένου Βασιλείου, ωστόσο, όπως σημειώνει το βρετανικό μέσο, «πολύ λίγες» Βρετανίδες το χρησιμοποίησαν σε διαδικασίες εξωσωματικής γονιμοποίησης στη Δανία. Η European Sperm Bank εξέφρασε «ειλικρινή συμπάθεια» για την υπόθεση και αναγνώρισε ότι το συγκεκριμένο δείγμα χρησιμοποιήθηκε υπερβολικά σε ορισμένες χώρες.

Το BBC μάλιστα φιλοξενεί έναν χάρτη που δείχνει τις χώρες στις οποίες εστάλη το σπέρμα του εν λόγω δότη. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

  • Ισλανδία,
  • Γερμανία
  • Δανία (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος)
  • Ισπανία
  • Γερμανία
  • Ουγγαρία
  • Σερβία
  • Αλβανία
  • Βόρεια Μακεδονία
  • Ελλάδα
  • Γεωργία
  • Κύπρος

Μεγάλος κίνδυνος καρκίνου που φτάνει έως και το 90%

Η γενετική ανωμαλία εντοπίζεται στο γονίδιο TP53, το οποίο λειτουργεί ως φυσικός «φρουρός» ενάντια στον καρκίνο. Παρότι ο δότης παραμένει υγιής, έως και το 20% των σπερματοζωαρίων του φέρει τη μετάλλαξη. Για κάθε παιδί που συλλαμβάνεται με αυτό το σπέρμα, η μετάλλαξη ενσωματώνεται σε όλα τα κύτταρά του.

Η συγκεκριμένη γενετική διαταραχή οδηγεί στο σύνδρομο Li-Fraumeni, το οποίο συνδέεται με εξαιρετικά υψηλό —έως 90%— κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ιδίως σε μικρή ηλικία, καθώς και με αυξημένη πιθανότητα καρκίνου του μαστού αργότερα στη ζωή.

«Είναι μια φρικτή διάγνωση», δήλωσε η καθηγήτρια Clare Turnbull, γενετίστρια καρκίνου: «Υπάρχει διαρκής φόρτος να ζεις με αυτόν τον κίνδυνο, είναι καταστροφικό». Απαιτούνται ετήσιες μαγνητικές τομογραφίες και υπέρηχοι, ενώ γυναίκες συχνά αφαιρούν τα στήθη τους για να μειώσουν τον κίνδυνο.

Σε περισσότερες από 14 χώρες το σπέρμα του δότη

Μέχρι σήμερα, 67 κλινικές σε 14 χώρες χρησιμοποίησαν το σπέρμα του δότη, ενώ στατιστικά υπερβαίνει τα επιτρεπτά όρια σε χώρες όπως Βέλγιο και Ηνωμένο Βασίλειο. «Δεν μπορείς να εξετάσεις τα πάντα», δήλωσε ο καθηγητής Allan Pacey, «αν σφίξουμε τα κριτήρια, δεν θα έχουμε δότες – εκεί βρίσκεται η ισορροπία».

Γονείς που ανησυχούν συνιστάται να επικοινωνήσουν με τις κλινικές και τις αρχές γονιμότητας. Η Sarah Norcross, του Progress Educational Trust, πρόσθεσε: «Πρέπει να μειωθεί ο αριθμός παιδιών που γεννιούνται από το σπέρμα ίδιου δότη. Δεν κατανοούμε πλήρως τις κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις για τα παιδιά που ανακαλύπτουν εκατοντάδες ετεροθαλή αδέλφια».

Η υπόθεση φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για αυστηρότερα όρια χρήσης δωρεάς σπέρματος, ενώ οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η χρήση αδειοδοτημένων κλινικών μειώνει τον κίνδυνο γενετικών ασθενειών.

Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις