Μεγάλες ανατροπές συντελούνται στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία, καθώς Κίεβο, ευρωπαϊκές χώρες και Μόσχα αντέδρασαν σε κομβικά σημεία του αρχικού κειμένου των 28 όρων. Η νέα εκδοχή –περιορισμένη πλέον σε 19 σημεία– τροποποιεί κρίσιμες προβλέψεις που αφορούν την ασφάλεια, την κυριαρχία και το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Οι ΗΠΑ κάνουν λόγο για «σημαντική πρόοδο», η Ευρωπαϊκή Ένωση μιλά για «ουσιαστικές αλλαγές», ενώ η Ρωσία σχολιάζει ότι το σχέδιο πρέπει «να αντανακλά την πραγματικότητα». Παράλληλα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, με ρωσικές επιθέσεις σε Κίεβο και Χάρκοβο και ουκρανικά πλήγματα στην περιοχή του Κρασνοντάρ.
Οι δύσκολες πρώτες ώρες στη Γενεύη
Οι διαβουλεύσεις ξεκίνησαν μέσα σε κλίμα έντασης, καθώς το Κίεβο διαπίστωσε ότι το αρχικό σχέδιο που προωθούσαν οι ΗΠΑ περιείχε σημεία που μπορούσαν να εκληφθούν ως αποδοχή απώλειας εδαφών και περιορισμών στην αμυντική ικανότητα της Ουκρανίας. Αυτό οδήγησε την ουκρανική κυβέρνηση να αποστείλει επειγόντως υψηλόβαθμους αξιωματούχους στη Γενεύη, ενώ παρόντες ήταν και σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ — χαρακτηριστικό είναι ότι ο επικεφαλής της ουκρανικής ομάδας, Αντρίι Γέρμακ, εμφανίστηκε «αμίλητος», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χρειάστηκε να διαψεύσει ότι το κείμενο είχε «προέλευση από το Κρεμλίνο».
Παρά τις αντιρρήσεις, η Ουκρανία μπήκε στο τραπέζι των συνομιλιών υπό την ασφυκτική πίεση της Ουάσιγκτον, με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει προειδοποιήσει ότι θα υπάρξουν «συνέπειες» αν δεν υπάρξει άμεση πρόοδος.
Οι τροποποιήσεις: από 28 σημεία σε 19
Η κοινή ανακοίνωση Ουκρανίας–ΗΠΑ το βράδυ της Κυριακής έκανε λόγο για ένα «επικαιροποιημένο και αναθεωρημένο πλαίσιο». Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, στο νέο αυτό κείμενο έχουν απομείνει 19 σημεία – σχεδόν πλήρως διαφορετικά από το αρχικό.
Μεγάλο μέρος της αλλαγής οφείλεται:
– στις έντονες αντιρρήσεις της ουκρανικής πλευράς
– στις παρεμβάσεις των Ευρωπαίων
– στη διάθεση της Ουάσινγκτον να αποφύγει εικόνα επιβολής λύσης υπέρ της Ρωσίας
Το νέο κείμενο, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, «είναι πολύ πιο κοντά σε αυτά που το Κίεβο μπορεί να αποδεχθεί».
Τι αλλάζει στο νέο σχέδιο – τα κρίσιμα σημεία
Ο πυρήνας των αλλαγών αφορά τέσσερις άξονες:
1. Μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ
Το αυτόματο βέτο στη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας καταργείται. Το Κίεβο δεν δέχεται λύση που αποκλείει δια παντός τη σχέση του με τη Συμμαχία.
2. Περιορισμοί στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις
Η πρόβλεψη για «περιορισμό» στον αριθμό στρατιωτών αποσύρεται. Η Ουκρανία επιμένει ότι δεν μπορεί να περιορίσει τις αμυντικές της δυνατότητες όσο υπάρχει ρωσική απειλή.
3. Ζήτημα εδαφών – Ντονμπάς και κατεχόμενες περιοχές
Η αμφισβητούμενη διάταξη που προέβλεπε παραχώρηση του υπόλοιπου Ντονμπάς στη Ρωσία έχει διαγραφεί. Η νέα πρόβλεψη αναφέρει ότι η Ουκρανία θα επιδιώξει την αποκατάσταση της κυριαρχίας της μόνο μέσω διπλωματικών μέσων, κάτι που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε κατά καιρούς δηλώσει ότι θα μπορούσε να συζητηθεί.
4. Εγγυήσεις ασφαλείας
Το σημαντικότερο σημείο για το Κίεβο. Συζητείται σύστημα εγγυήσεων «τύπου Άρθρου 5», με δέσμευση άμεσης αμερικανικής συνδρομής σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Πρόκειται για την προϋπόθεση που ο Ζελένσκι έχει θέσει ως μη διαπραγματεύσιμη.
Η πλήρης αμνηστία για εγκλήματα πολέμου έχει επίσης αφαιρεθεί από το κείμενο.
Αντιδράσεις από ΗΠΑ, Ευρώπη και Ρωσία
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μάρκο Ρούμπιο μίλησε για «τεράστια πρόοδο», χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες, χαρακτηρίζοντας το θέμα «ευαίσθητο». Ο Ντόναλντ Τραμπ, που πριν λίγες ημέρες κατηγορούσε το Κίεβο για «έλλειψη ευγνωμοσύνης», πλέον δηλώνει ότι «κάτι καλό έρχεται».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση –και ειδικά η Γερμανία– θεωρεί ότι το νέο κείμενο είναι πλέον «σημαντικά τροποποιημένο προς τη σωστή κατεύθυνση».
Το Παρίσι και το Βερολίνο ζητούν ένα πλαίσιο που να διασφαλίζει την ουκρανική κυριαρχία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Ρωσία προειδοποιεί ότι θα αποδεχθεί μόνο σχέδιο που «αντανακλά την κατάσταση στο πεδίο».
Αναλυτές τονίζουν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίζεται πιο «στρατιωτικά σίγουρος» λόγω:
– της πολιτικής κρίσης στο Κίεβο
– των δυσκολιών στρατολόγησης στην Ουκρανία
– των πρόσφατων ρωσικών προωθήσεων σε επιμέρους τομείς του μετώπου.
Παρά τη σχετική πρόοδο στο διπλωματικό πεδίο, η πραγματικότητα στο μέτωπο παραμένει αμείλικτη. Νέες ρωσικές επιδρομές με πυραύλους και drones έπληξαν ξανά το Κίεβο και το Χάρκοβο, προκαλώντας θύματα, σοβαρές ζημιές και εκτεταμένες διακοπές στην ηλεκτροδότηση. Οι επιθέσεις αυτές ερμηνεύονται ως επίδειξη ισχύος της Μόσχας ενόψει των συζητήσεων.
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία κλιμακώνει τις επιχειρήσεις της στο εσωτερικό της Ρωσίας. Η περιοχή της Κουμπάν (Κρασνοντάρ) δέχθηκε επίθεση από δεκάδες ουκρανικά drones, με αποτέλεσμα τραυματισμούς και σημαντικές καταστροφές σε κατοικίες και κρίσιμες υποδομές.
Οι ουκρανικές επιθέσεις θεωρούνται σαφές μήνυμα ότι το Κίεβο διαθέτει τη δυνατότητα να πλήξει στόχους σε μεγάλο βάθος εντός της Ρωσίας, ενισχύοντας έτσι τη θέση του στις διαπραγματεύσεις.
Το επόμενο βήμα
Τα επόμενα 24ωρα είναι καθοριστικά. Αναμένεται συνάντηση Ζελένσκι–Τραμπ, όπου θα συζητηθούν τα «ευαίσθητα σημεία» που δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί.
Ο Λευκός Οίκος πάντως ξεκαθάρισε ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Ουκρανό ομόλογό του για αυτή την εβδομάδα.
Διαβάστε ΕΔΩ περισσότερες ειδήσεις
